De Nederlandstalige onderwijspodcasts

Nu ik zelf een onderwijspodcast maak, heb ik met nog meer interesse naar diverse van mijn concullega’s geluisterd. In deze bijdrage een overzicht van de mij bekende Nederlandstalige onderwijspodcasts en mijn persoonlijke oordeel hierbij.

En ja, het gevaar is dat het beeld ontstaat dat ik mijn collega’s bij de enkels afzaag om als enige glorieuze podcast in dit veld over te willen blijven. Maar dat is niet het geval. Ik beluister vele van deze podcasts regelmatig en we kunnen elk met onze eigen aanpak prima naast elkaar bestaan.

1. Pictio Onderwijspodcast
De leukste podcast maken Wytze Niezen en ik natuurlijk zelf, de Pictio Onderwijspodcast. Het is niet alleen leuk om te luisteren naar een podcast, maar zelf in gesprek met interessante gasten en dat delen met anderen is misschien nog wel veel leuker! Elke maand een interessant thema en dan één of twee gasten daarbij uit het werkveld. Je vind de Pictio Onderwijpodcast op elk denkbaar platform, en in elk geval via de onderstaande link.
https://anchor.fm/pictio-onderwijspodcast

2. Meesterwerk
Meestwerk is de podcast van Jan Jaap Hubeek, onderwijsmanager educatie bij de pabo in Leiden. Hij bezoekt mensen die innoveren in het onderwijs, over de laatste ontwikkelingen op onderwijsgebied en het ondernemerschap vanuit docenten of onderwijsbetrokkenen. De serie leunt daarbij, zeker in het begin, wel wat sterk op wat er zich in Amsterdam en omstreken afspeelt, maar dat verbreed zich in de loop van de tijd wel. Hij heeft echt de voorhoede van onderwijsontwikkelingen te pakken, zoals de Agora, Iederwijs of scholen met mindfullness op het curriculum. Maar dit soort tegendenkers zetten je wel weer aan het denken over je eigen praktijk.
https://janjaaphubeek.nl/meesterwerk-podcast-2/

3. Opgejaagd
Ik was echt geïntrigeerd door de serie Opgejaagd. De strijd van Jennifer Petterson bij haar kennismaking met de Nederlandse kinderopvang en het Nederlandse onderwijs maak je van dichtbij mee. Moet het gezin naar Zweden gaan, naar het onderwijs uit haar geboorteland dat ze veel beter vindt dan wat ze bij haar kinderen ziet gebeuren? En waarom doen we in Nederland wat we doen? Een persoonlijke en interessante kennismaking met onze eigen kijk op kinderen.
http://www.vpro.nl/opgejaagd

4. De krachtige leraar
Ze zijn al een tijdje bezig en ik heb ze pas net ontdekt: De Krachtige Leraar. Leuke podcasts over het leraarschap. Goede interviews met docenten en achtergronden. De interviewers komen in het begin wat onzeker over, maar dat verbetert snel in de volgende afleveringen. En af en toe zou ik wat rommelige stukjes eruit gesneden hebben. Maar deze is heel snel gestegen in mijn top 20!
https://www.krachtigeleraar.nl

5. Tjipcast
Tjipcast is de wekelijkse podcast (en video) van dr. Tjip de Jong over leren, veranderen, samenwerken, leiderschap of innoveren. Onderwerpen als goed rekenonderwijs, autonomie en zelfsturing en nieuw organiseren komen onder andere voorbij, maar onderwijs is slechts een (klein) deel van deze podcast. Dat snijvlak van leren, leiderschap en innovatie sluit aan bij het zelfstandig ondernemerschap van De Jong en levert regelmatig interessante gesprekken op, soms wat meer binnen het primaire proces in het onderwijs, meestal wat meer daarbuiten. Wel klinkt de podcast soms wat hol, door het opnemen met één microfoon en die tune, daar kan ik ook maar niet aan wennen.
https://tjipcast.nl/

6. De 4 sleutels voor een effectieve les
De 4 sleutels is de podcast van het onderwijsadviesbureau met dezelfde naam. Het bureau geeft trainingen en maakt materialen voor basisscholen gericht op het instructiegedrag en het ontwikkelingsgerichte gesprek daarover. Theo Wildeboer spreekt hierin elke keer met een deskundige, vaak van universiteiten, over een krachtige les. Evidence-informed je les vormgeven is het uitgangspunt. Interessant materiaal, ook voor iedereen die lesgeeft, ook buiten de basisschool. Al zou er in het gesprek wat mij betreft soms iets scherper gesneden mogen worden.
https://www.deviersleutels.nl/podcast/

7. Buiten de krijtlijnen
Buiten de Krijtlijnen is een Vlaamse podcast over onderwijs. Begonnen in 2017 heeft de podcast zijn activiteiten nu weer opgepakt. Gesprekken met experts, docenten, directeurs en pedagogen om onderwijsvraagstukken te bevragen en beantwoorden. De podcast lijkt in zekere zin op onze eigen podcast, maar dan vanuit het Vlaamse onderwijs. Bij de eerste afleveringen is de audiokwaliteit (via Skype)nogal wisselend en dat is jammer. Dat wordt in de latere seizoenen een stuk beter, maar een blijvend probleem vind ik de soms wat langdradige gesprekken. Dat is met name in de afleveringen in de reeks “De leraarskamer” waarin een aantal docenten de actualiteit bespreekt. Vaak twee uur lang en dat is net wat te veel na een dag zelf doorbrengen in een personeelskamer op een school.
https://soundcloud.com/user-704790814

8. Slobcast
Een minister met een eigen podcast, dat is Arie Slob met zijn Slobcast. Ongeveer 1 keer per maand gaat Arie Slob in gesprek met mensen rondom een onderwijsthema waar hij mee bezig is. Uiteraard is het onderdeel van de communicatiestrategie vanuit het ministerie, maar het is wel leuk om op deze manier te volgen waar de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs.
https://soundcloud.com/arieslob

9. Kennisnet podcast
Kennisnet is voortgekomen uit het PO, VO en MBO als onafhankelijk expertisecentrum en diensteverlenr op het gebied van ICT-gebruik in het onderwijs. En daarover gaat de al behoorlijk lang bestaande podcast van Kennisnet ook over: ICT en onderwijs. Leuke gesprekken waarin de gidsfunctie van Kennisnet duidelijk uit naar voren komt: zowel praktische en technische onderwerpen als trends, bijvoorbeeld Artificial Intelligence, komen naar voren. Een leuke podcast voor wie interesse heeft in dit specifieke gebied.
https://kennisnet.libsyn.com/

10. Dit gaat van jullie eigen tijd af
Deze podcast richt zich op de docent in de klas. Academy4Learning verzorgt bijscholing voor leraren in het po, vo en mbo op het gebied van digitale geletterdheid, didactiek en pedagogiek. De podcast is daar ook op gericht: in gesprek met een deskundige tips en advies geven voor het beter doceren in de klas. Interessante gesprekken, beknopt in 30 minuten.
https://www.academy4learning.nl/podcast/

11. De professionele dialoog
Hartger Wassink richt zich met zijn podcast op de onderwijsbestuurder. Als consultant sluit dit goed aan bij zijn professionele werkzaamheden. Hij interviewt bestuurders van scholen, scholengroepen, samenwerkingsverbanden en dergelijke en bespreekt de wijze waarop zij hun (onderwijs)organisatie aansturen. Leuke gesprekken, maar na een aflevering of vijf is het wel tijd voor een wat professionelere microfoon, want het klinkt allemaal wel erg hol.
https://www.hartgerwassink.nl/category/podcast/

12. De Grote Pauze Podcast
Eind oktober 2019 startte het LAKS met De Grote Pauze Podcast. Een podcast voor en door middelbare scholieren. De eerste aflevering belooft een compact gesprek (10 minuten) over een actualiteit van het onderwijs. Leuk om te zien dat het LAKS op deze manier probeert de achterban te bereiken via dit medium. Ik ben benieuwd hoe de inhoud zich verder ontwikkelt.
https://open.spotify.com/show/0eKviVTp7vwc0rXl7dvabL

13. Flip the system podcast
In deze podcast voert René Kneyber, docent wiskunde en publicist, gesprekken over onderwijs. Er zijn inmiddels twee seizoenen en óf en wanneer er een derde komt is nog niet duidelijk. Kneyber praat hierin met een aantal (ervarings)deskundigen over de stand van het onderwijs of hij bespreekt met hen een onderwijsboek. Invalshoek is vaak de politiek en de crisis die zich aan het voltrekken is in het onderwijs. Wanneer je meer afleveringen luistert valt wel op dat de podcast wel wat eenzijdig over de boeken van Knyeber gaan. Ik zoek toch wat meer afstand in een podcast.
https://flipthesystem.libsyn.com/

14. Meestersander.nl
Ik heb eerder al een keer de podcast van Meestersander.nl beluisterd. In 2019 hebben Sander Gordijn en juf Sanne een reeks gesprekken met de onderwijsinspectie gevoerd. Niet helemaal mijn onderwerp, maar goede gesprekken. Eind 2019 en begin 2020 verschijnen weer enkele losse gesprekken. Leuke thema’s, zoals mannen in de kinderopvang en het kleuteronderwijs, maar de opnamekwaliteit is wel erg karig en dat makat het luisteren minder fijn.
https://open.spotify.com/show/6RQSy5bNuoshGbwna4uhBp?si=TNVDN6YhRCuclZNlJIrQOw

15. Maarten&Gijsbert
Maarten en Gijsbert zijn ook een onderwijspodcast gestart in de afgelopen maanden. Ook zij gaan in gesprek met mensen over het onderwijs, maar ze richten zich specifiek op verrassende, inspirerende en grensverleggende onderwijspraktijken. Ze willen in de komende jaren bijdragen aan een duurzaam educatienetwerk; een flexibel netwerk, dat in inhoud en vorm past bij de uitdagingen van onze tijd en bij datgene waar scholieren, studenten, maar ook degenen die school achter de rug hebben, zelf zeggen behoefte aan te hebben. Leuke gesprekken, maar wel twee keer met dezelfde gast in drie afleveringen, dus ik ben benieuwd hoe deze podcast zich verder ontwikkelt.
Update 9-11: de nieuwste aflevering geeft hoop, een leuk onderwerp, maar de makers doen er goed aan wat scherper te snijden in het gesprek. Het is nu wat langdradig en komt wat ongestructureerd over.
http://www.maartenengijsbert.nl

16. Podcast in de klas
‘Podcast in de klas’ doet wat er beloofd wordt: gesprekken direct vanuit de klas; interviews met leerlingen en docenten. Dit is een podcast over onderwijs. Over wat leerlingen en docenten bezighoudt op school, maar vooral in de klas. Roberto Cristofoli werkt zelf als docent aan het Mondriaan college in Oss en de eerste paar afleveringen richten zich op het voortgezet onderwijs: leerlingen uit havo 3 en docenten van (zijn eigen?) middelbare school. De podcast bestaat pas uit twee afleveringen, dus we moeten kijken hoe dit zich verder gaat ontwikkelen.
https://podcastluisteren.nl/pod/Podcast-over-onderwijs

17. De heldenreis
Dit is de eerste onderwijspodcast die ik niet leuk vind. De Heldenreis hoort bij een training over leiderschap in de klas. Ik krijg daar direct al een beetje jeuk van. En als dan in de podcast zaken over avontuur, leiderschap en homeopathie voorbij komen dan ben ik weg. Goed gemaakte podcast, maar niets voor mij!
https://soundcloud.com/user-702623348/

De overige
En dan bespreek ik nog vijf kleinere podcasts. Het zijn podcasts die niet altijd door zijn gezet of die nog maar net begonnen zijn.

Zo is ongeveer op hetzelfde moment als de Pictio Onderwijspodcast ook Onderwijspodcast.nl begonnen. Er zijn nu drie afleveringen van een tweegesprek over de laatste onderwijsnieuwtjes. Het blijft nogal hangen in een gesprek van twee mannen over wat er in het nieuws is geweest: het voegt voor mij niet zoveel toe om hiernaar te luisteren. Wel nodigen ze iedereen uit om zich als gast te melden, dus hopelijk volgen er binnenkort interessante gesprekken.
www.onderwijspodcast.nl

Efficiënt onderwijs is ook een Vlaamse podcast, horende bij de website Efficiëntonderwijs.be. Stijn Derudder wil het secundair onderwijs in Vlaanderen versnellen en efficiënter maken en gaat in gesprek met diverse deskundigen over verschillende onderdelen van het secundair onderwijs, variërend van gevechtskunst tot geschiedenis en van de militaire school tot informatica. Ik vind de gesprekken soms wat te lang duren en niet altijd super interessant en ook de relatie met de website die erbij hoort snap ik niet altijd helemaal, maar misschien is het wat voor jou.
https://efficientonderwijs.be/blog/

Omroep Onderwijs is in 2018 begonnen en na twee afleveringen alweer gestopt. De omschrijving doet vermoeden dat de ambities groter waren: “Anja Vink en Ronald Buitelaar leggen even de pennen neer om aan de keukentafel de laatste onderwijsontwikkelingen te bespreken, hun ideeën daarover uit te wisselen en zich zo nu en dan te wagen aan een gewaagde voorspelling. Over werklast, de politiek, onderwijsinnovatie, bureaucratie, de leraar en de klas.” Jammer dat het zo snel gestopt is, maar ik begreep van Ronald Buitelaar dat het maken van de podcast helaas te veel tijd kostte.
https://podtail.com/podcast/omroep-onderwijs/

Uit de school geklapt is een aangekondigd project dat in januari 2020 zou moeten starten. In deze podcast zullen Nederlandstalige docenten hun anekdotes delen: korte afleveringen, soms hartverwarmend, soms tenenkrommend. Want het onderwijs kent vertederende momenten, maar ook kom je jezelf als docent wel eens behoorlijk tegen. Er is een leuke pilotaflevering op Soundcloud gezet, maar of het een vervolg krijgt is nog niet helder.
https://soundcloud.com/uitdeschoolgeklapt

Hollandse meester is eveneens een startende podcast. De podcast gaat over een nieuwe leraar, die bij zichzelf nagaat of en hoe hij in het onderwijs staat. De eerste aflevering gaat over de ervaringen van de maker in zijn band en in zijn onderwijs. Het is een monoloog afgewisseld met citaten en gesprek en belooft een reeks te worden van gesprekken met Hollandse meesters. Ik ben benieuwd.
https://soundcloud.com/user-811742787

Gepubliceerd: 25-10-2019
Update 26-10-2019: Kennisnet podcast toegevoegd
Update 04-11-2019: De Grote Pauze podcast en Uitdeschool.nl toegevoegd
Update 06-11-2019: Flip the system podcast toegevoegd
Update 09-11-2019: Oordeel Maarten en Gijsbert aangepast en als aparte podcast vermeld
Update 20-11-2019: Toevoeging Tjipcast over de tune
Update 29-11-2019: Aanvulling oordeel Flip the system
Update 16-12-2019: Oordeel Buiten de krijtlijnen herzien
Update 10-01-2020: Hollandse Meesters, Podcast in de klas en De professionele dialoog toegevoegd.
Update 21-01-2020: De Heldenreis toegevoegd
Update 24-01-2020: Meestersander.nl toegevoegd en volgorde aangepast
Update 10-02-2020: Dit gaat van je eigen tijd af toegevoegd
Update 27-02-2020: Krachtige leraar podcast toegevoegd en aanvulling Buiten de krijtlijnen

Mooie zinnenboek – Hieronymus van Alphen over talent

“De genie is de voorraad-schuur, waar in de ideaalen voor de schoone voordbrengsels opgesloten liggen. Maar de hand die deze ideaalen polijst, er het gedrogtelijke uit weg neemt, en ze tot een schoon geheel vormt, is eigenlijk de genie niet, maar het oordeel en de smaak; dezen nu worden zekerlijk verfijnd door de theorie, vooral als die wijsgeerig behandeld wordt […].”

Artikel op ICTheek

‘Als u weet wat blockchain is, steek dan uw hand omhoog’, stelt Wim Pelgrim, docent Nederlands en Literatuur aan het Dr. Knippenbergcollege in Helmond, tijdens zijn presentatie op 5 februari op IPON. Enkele twijfelachtige handen gaan de lucht in. ‘Als u weet wat bitcoin is, doe dan uw hand omhoog’. Vol overtuiging steekt de zaal gezamenlijk de hand op. Daarmee introduceert Pelgrim Blockchange, de cijferlijst van de toekomst, waarmee fraude met cijfers onmogelijk wordt.

Lees verder: https://ictheek.nl/ictrends/blockchange-de-cijferlijst-van-de-toekomst/#utm_source=twitter

Rocketman (regie: Dexter Fletcher)

Beoordeling: 5 sterren

In 2019 heb ik al eerder geschreven over een biografische film van een muzikant: Bohemian Rapsody. Die film was aardig. Maar dat is een ander verhaal dan bij Rocketman. Dat is een geweldige film.

De stijl van de film past heel mooi bij het leven en het imago van Elton John. Bovendien lopen de huidige tijd en de jeugdherinneringen mooi in elkaar over, waarbij de muziek als derde draad daar weer heel natuurlijk in is verweven.

De acteerprestaties van zowel de jonge als de volwassen Elton maken deze topfilm helemaal af. Zeer verdiende vijf sterren!

Inger Leemans & Gert-Jan Johannes, Worm en Donder

Beoordeling:

Het is lang geleden dat ik een deel van de Nederlandse Literatuurgeschiedenis gelezen heb. Het krijgen van kinderen maakt dat je minder tijd hebt om je op dit soort dikke pillen te storten. Het helpt wel nu deze boeken als e-book worden aangeboden via DBNL. Het neemt toch een stuk makkelijker mee in de trein op weg naar mijn werk.

Ik vond dit deel zeer leesbaar en interessant. In 2003 maakte ik kennis met de achttiende eeuw via de onvolprezen André Hanou. Het is (en dat benoemt Worm en donder ook) een eeuw met een wat flets literair imago. En dit boek helpt wel behoorlijk goed om dat beeld te kantelen.

Een belangrijk deel daarin is de opbouw van het boek: de thematische opbouw en de compacte samenvattingen aan het einde de hoofdstukken maken het een prettig te lezen boek.

Het is mooi om te zien hoe de samenstellers van thema naar thema springen en je als lezer meenemen door de eeuw. En mijn beeld van de 18e eeuw is ook goed bijgesteld op een aantal punten. Zo ervaar ik Bilderdijk in de geschiedschrijving als een 19e-eeuwse schrijver, maar ik ontdekte door Worm en donder, dat Kinker ongeveer even oud was en die is voor mij duidelijk 18e-eeuws. Met die bril naar het werk van Bilderdijk kijkend, snap ik mijn reactie op zijn literatuur ook beter.

In de rest van deze recensie zal ik de verschillende hoofdstukken kort bespreken:

De inleiding geeft een goede uitleg over de opzet en inhoud van het boek. Het eerste hoofdstuk steekt (zoals meer delen uit de reeks) eerst algemeen in. Het geeft een mooie beeld van wat literatuurgeschiedenis is: het maakt je ervan bewust dat ook de literatuurgeschiedenisschrijving een concept is dat duidelijke grenzen en constructies kent. Ook de vraag wat literatuur is komt voorbij. De laatste paragraaf is leuk en leerzaam als je ziet welke rol politiek en jouralistiek hadden in de taalontwikkeling. Maar past dit bij een literatuurgeschiedenis? Ja, taalontwikkeling speelt ook een rol in de literatuur, maar het past wat mij betreft meer bij een taalkundeboek. 2 –> boekgeschiedenis zelf niet zo gehad in mijns tudie, dus interessant, ook in vorige delen al

Hoofdstuk 2 laat mooi zien dat kwantitatief onderzoek ook steeds meer deel van de humaniora wordt. Dat wordt in dit hoofdstuk mooi gecombineerd met het Panpoëticon, wat veel meer een concreet object is vol met anekdotes. Het werkt bijna als een canonvenster of de stukken in het Rijksmuseum. Ook het beeld en zelfbeeld van schrijfsters is een fijne paragraaf.

Hoofdstuk 3 is een leerzaam en contextrijk hoofdstuk waarin je als lezer in de tijdschriftenopgang, ontwikkeling van de verschillende genootschappen en de kritiekontwikkeling fijn wordt meegenomen. Er wordt op een prettige manier ingezoomd op concrete schrijvers als Wyerman en Van Swaanenburg, maar altijd in de grote lijn. Ik heb veel geleerd en mijn beeld is flink genuanceerd.

De laatste paragraaf van hoofdstuk 3 en de eerste van hoofdstuk 4 gaan beide over toneel: dat is wel wat lang. De rest van het boek is veel afwisselender van opzet. Toneel viel altijd een beetje buiten mijn blikveld en dat maakt de informatie wel leerzaam en interessant, maar er zit ook nogal wat herhaling in (is mijn gevoel in elk geval). Voor een naslagwerk fijn, bij ononderbroken lezing minder prettig.

De rest van het hoofdstuk is bijna even fijn als hoofdstuk 3: goed geschreven en erg leerzaam. Het heeft mij een veel gedetailleerder inzicht gegeven in de opkomst van de roman. Die ontwikkelingen gaan veel verder dan Sara Burgerhart, Cornelia Wildschut en wat andere romans die ik had gelezen. Zo is het sentimentalisme langs mij heen gegaan in het verleden en die kennis heb ik nu wel. Dat geldt ook voor mijn kennis van Van Alphen: ik ken Van Alphen uiteraard van zijn kinderpoëzie. Ik laat mijn leerlingen daar elk jaar een onderzoekje naar doen in vwo 5. Maar ik wist niet dat hij ook een groot poëzietheoreticus was. Een zeer interessant hoofdstuk.

Na hoofdstuk 3 en 4 wordt het langzaamaan wat minder. Hoofdstuk 5 gaat mij wat te lang door op een wat specialistisch onderdeel. Met name paragraaf 5.2 (Hofdichten) ging wat te diep wat mij betreft. Ook rondom de fysicotheologie gaat het wat diep en wordt de kernboodschap iets te vaak herhaald. Gelukkig wordt hoofdstuk 6 weer wat interessanter: egodocumenten en kinderliteratuur. Deze minder specialistische onderwerpen zijn sowieso wat toegankelijker, maar ook de vele mooie voorbeelden en de schrijfwijze maken dit hoofdstuk makkelijker verteerbaar.

Hoofdstuk 7 is misschien wel het interessantste hoofdstuk uit Worm en donder. Dat heeft voor mij met name te maken met de algemene lijnen door de eeuw heen die hier worden getrokken. Ik ben een generalist en houdt van de grote ontwikkelingen in de geschiedenis. ‘De ander’ in tijd en ruimte behelst o.a. het Imaginaire Reisverhaal, een genre dat mij altijd erg heeft aangesproken.

Daarna loopt het rap af met mijn enthousiasme voor dit boek. Specialistische items als het Bijbelse epos (8.1), Psalmberijming en daarna in hoofdstuk 9 de relatie tussen macht en literatuur staan te ver af van onze wereld om inhoudelijk interessant te blijven. Hoofdstuk 8 heeft daarbij wel de plus dat het goed leesbaar geschreven is en veel beeldender (o.a. het psalmenbrullen en de paalworm) dan hoofdstuk 9. Dat heb ik dan ook grotendeels overgeslagen: te specifiek, te gedetailleerd en het leest niet fijn.

Het slothoofdstuk hecht het boek mooi af: goede samenvatting van wat er gebeurde in de 18e eeuw en de grote lijnen in de ontwikkeling worden helder. Al met al een zeer mooi, rijk, leerzaam boek. Het overgrote deel is goed leesbaar en concreet en helpt je om een goed beeld te krijgen van deze toch best interessante eeuw.

Dat was een leuke en leerzame dag op #ipon2020

Instagram filter used: Normal

Photo taken at: Jaarbeurs

View in Instagram ⇒

Ik wil beter onderwijs. Als docent, als ouder en vooral voor alle kinderen in Nederland die kansen verdienen op een goede start. #investeerinonderwijs

Instagram filter used: Normal

Photo taken at: Parade Den Bosch

View in Instagram ⇒

Holiday in the wild (regie: Ernie Barbarash)

Beoordeling: 2 sterren

Ik heb de laatste weken een reeks niet zo succesvolle boekbesprekingen en filmrecensies. En ook Holiday in the wild is er eentje in het rijtje “niet zo interessant”. En ik had het kunnen weten, want veel van de films die door Netflix worden gemaakt zijn niet zo heel erg goed. Bovendien zit deze in het genre romantische komedie en dan weet je het meestal wel.

En ja, ook nu weer. Het verhaal is voorspelbaar. De acteurs en de omgeving maken het nog enigszins door te komen en ik heb hem uitgezien. Maar 2 sterren is ook wel het absolute maximum.

Paul Biegel, ik wou dat ik anders was

Ik heb in het verleden al eerder werk van Paul Biegel gelezen. Niet alles vond ik even goed. En ook Ik wou dat ik anders was vind ik niet zo leuk. Het is een nogal voorspelbaar boek, omdat Anders de tafel van 7 aan het leren is en daardoor weet je precies waar je in de spanningsboog zit.

Bovendien is het verhaal van een jongetje dat iets voor school moet leren en in een insectenwereld terecht komt wel erg bekend… Ik heb het boek uit, maar daar is dan ook alles mee gezegd.