Tom Verschaffel, De weg naar het binnenland

Beoordeling: 3 sterren

Na diverse delen uit de literatuurgeschiedenis die startte bij de middeleeuwen, voor mij in 2013, kwam ik nu toe aan het dunste deel uit de reeks: De weg naar het binnenland. Het betreft een later ingevoegd deel om ruimte te maken voor de Vlaamse literatuur uit de 18e eeuw. De inleiding kent dan ook een wat defensieve toon. Wel schetst het een goed beeld van het veld dat in het boek besproken wordt.

Het behandelen van de meertalige cultuur in de zuidelijke Nederlanden schetst een voor mij nieuw en goed beeld van het complexe veld waarbinnen de Nederlandse letterkunde zich bevindt in deze tijd. Het tweede hoofdstuk, over toneel, bevat veel jargon, hoewel de paragraaf over rederijkers juist weer heel goed leesbaar is. De nabijheid van het buitenland verdiept het beeld van de complexe wereld van de Nederlandse literatuur in dit gebied.

Het derde hoofdstuk, over de regels van de kunst, is leesbaar en leerzaam, maar wel erg gedetailleerd. Het lijkt erop dat er een gebrek was aan genoeg voorbeelden, dus dan maar iets te veel details per voorbeeld. Jammer. En ook het vierde hoofdstuk over vroomheid, lijkt niet echt over literatuur te gaan. Het spanningsveld tussen religie en katholicisme is interessant en toegankelijk toegelicht, maar wat is de toegevoegde waarde.

Het laatste hoofdstuk is dan weer een stuk interessanter, maar dat kan mijn persoonlijke voorkeur voor politiek zijn. De auteurs leggen goed uit welke rol literatuur speelt in het beeld van de koning. Maar dit hoofdstuk is opnieuw wel erg gedetailleerd. De geschiedenis is goed uitgelegd voor een breed publiek, want het gaat over een totaal onbekende oorlog die heeft gewoed rondom het keizerschap.

Al met al een interessant deel in onze literatuurgeschiedenis dat misschien wat dunner had gekund.

De boeken van Marcel van Herpen

Voor de opleiding Pedagogisch Tact van het Centrum Pedagogisch Contact las ik drie boeken van Marcel van Herpen. De eerste was Ik de leraar. Een herkenbaar boek, geschreven in een fijne stijl. Het lijkt alsof Marcel tegen je spreekt, als collega’s onder elkaar. Het boek bevat veel mooie anekdotes en goede vragen. Voor mij persoonlijk zou Van Herpen de theorieën nog wat diepgaander mogen behandelen.

Wij zijn leiders is een stuk rommeliger. De lijn van het verhaal wordt minder strak gehouden, waardoor het boek allerlei kanten op schiet. Bovendien zitten er nogal wat herhalingen in de inhoud en er lijken wat boodschappen door elkaar te lopen. Niet zijn beste boek.

Wij de leraar heeft weer enkele mooie theorieën als uitgangspunt en dit boek heeft gelukkig weer een helder doel. Er zit ook in dit derde boek wat onnodige herhaling zoals in Wij zijn leiders, maar net zoals in Ik de leraar bevat dit boek de fijne stijl en mooie anekdotes en vragen.

Nicoline van der Sijs e.a., Wat gebeurt er in het Nederlands?!

Beoordeling: 5 sterren

Wat gebeurt er in het Nederlands?! is niet alleen een boek voor de vakidioot. Het is juist ook een boek voor het brede publiek. En het is een groot compliment aan de redactie en de schrijvers dat het hen gelukt is zowel de breedte als de diepte van het taalonderzoek te vatten in zo’n leesbaar boek. De onderwerpen zijn niet allemaal even toegankelijk, maar voor iedereen zal minstens 80% van de verhalen interessant en herkenbaar zijn. Een dik verdiende vijf sterren!

Elif Shafak, Zo houd je moed in een tijd van verdeeldheid

Beoordeling: 3 sterren

Als kerstcadeau van OMO kreeg elke medewerker dit boek cadeau. Ik heb het gelezen en vond het best een aardig essay. Het is echter niet zo’n originele gedachte. Veel heb ik in de afgelopen twee jaar al gelezen in andere media of gehoord in podcasts.

Geschenk, bijdragen van Nederlandse schrijvers en schrijfsters (boekenweekgeschenk 1932)

Beoordeling: 2 sterren

Het boekenweekgeschenk uit 1932 is een bundel vragenlijsten ingevuld door toen bekende schrijvers. Het biedt daarmee een interessante historische staalkaart van de literaire wereld anno toen. Maar het is voor een huidige lezer verder niet spannend. Het is als een willekeurig vriendenboekje van een basisschoolkind. Leuk voor het kind en zijn ouders, maar voor de rest van de wereld niet zo boeiend.

Marcel van Roosmaalen, Nederland onder het systeemplafond

Beoordeling: 4 sterren

Jaren geleden vond ik de artikelen op De Correspondent onder de noemer “Onder het systeemplafond”. En nu het boek uitkwam wilde ik het heel graag hebben. Het is een boek om heerlijke elke dag één of twee verhalen uit te lezen. Het typeert heel erg Nederland zoals ik dat onder andere bij D66 heb ervaren. Maar je merkt, zoals wel vaker bij columnbundels, dat je niet te veel achter elkaar moet lezen. De stijl, de inhoud; er komt wel erg veel herhaling in te zitten. Maar het blijft grappig, elke keer weer.

Naeeda Aurangzeb, 365 dagen Nederlander

Beoordeling: 5 sterren

Dit is nou de kracht van het weglaten. 365 dagen Nederlander is geen letterlijke aanklacht, geen lopend verhaal, geen uitleg. Het zijn losse schetsen, fragmenten, ervaringen uit een leven (meerdere levens?), samengebracht in 365 gebundelde anekdotes. En juist de kracht van de herhaling, de kracht van de verbazing (zeggen mensen dit soort dingen echt?!) en de kracht van de eenvoud, maken dit een zeer krachtig boek.  

Hartger Wassink, ® zijn als leider

Beoordeling: 3 sterren

® zijn als leider is een aardig managementboek van de maker van een behoorlijk interessante podcastreeks. Net zoals in de podcastinterviews is de stijl en toon van Wassink in dit boek toegankelijk en in het audioboek heeft hij een prettige wijze van voorlezen. Het boek is leuk, maar niet zo origineel.

Veel van wat er in dit boek staat, staat ook in honderden andere managementboeken. De accenten zijn anders, persoonlijk gelegd door Wassink, maar als je meer van dit soort boeken leest, wat voegt deze dan toe? Hij leest en luistert fijn. Dat wel.

Rutger Bregman, Wat maakt een verzetsheld?

Beoordeling: 4 sterren

Ik las al eerder werk van Bregman, zoals De meeste mensen deugen en Het water komt. Dit boek zit in dezelfde lijn als de verhalen uit die boeken. Daarbij zie je wel dat Bregman een bepaalde stijl en een bepaalde opbouw hanteert. Wat hij vertelt is interessant, leuk om te lezen, maar ook steeds minder origineel in zijn aanpak. Ik blijf enthousiast, maar Bregman moet wel opletten dat hij niet te vaak iets uitbrengt, zodat hij snel van 5 naar 4 naar 3 naar 2 naar 1 ster zakt.

P.J. Cohen de Vries, Kinderen uit m’n klas

Beoordeling: 3 sterren

Een docent is een docent, of hij nu in 1312, 1930 of 2021 werkt. En een columnbundel van een docente uit 1923 is dus ook het werk van een docente. Literair is ze niet zo sterk als een Theo Thijssen maar de wijze van portretteren maken de kinderen levensecht. De taal is wel wat verouderd en niet heel bijzonder en dat maakt het je verplaatsen in de bundel soms wat lastig. Het is niet een boek dat je in één ruk van kaft tot kaft wilt lezen, zoals ook moderne columnbundels. Maar als je regelmatig wat leest, kun je zeker genieten van deze krantenstukjes.