Edgar Allan Poe, De moorden in de Rue Morgue

Kaft van het boek De moorden in de rue Morgue en andere verhalen. Donkerblauwe achtergrond met in gele letters de titel en in witte de naam van Edgar Allan Poe.

Beoordeling: 3 sterren

De moorden in de rue Morgue en andere verhalen is een typisch romantische verhalenbundel. Met mijn 19e-eeuwseliteratuurhart ben ik daar natuurlijk erg blij mee, maar zoals ook vaak met dit soort oudere teksten, is de leesbaarheid niet meer optimaal. Veel verhalen zijn wel leuk, maar het is niet het soort verhalen waar ik er veel van achter elkaar kan lezen.

The Lord of the Rings (regie: Peter Jackson)

De drie filmposters van Lord of the Rings naast elkaar met de hoofden van de hoofdrolspelers tegen een fantasiewereld afgebeeld in bruintinten uitgevoerd.

Beoordeling: 2 sterren

Fantasy en ik, het blijft een slecht huwelijk. In mijn jeugd (2001-2003) was Lord of the Rings echt een ding. Ik heb ze gezien op verjaardagen bij vrienden en later ook nog een keer met Jessie. Maar ook nu, in 2024, nu mijn kinderen de films graag willen zien, blijven het toch niet mijn films. Ik zie duidelijk overeenkomsten met Harry Potter, maar de films zijn zo godsgruwelijk traag. Er zijn te veel mensen die telkens door het gras rennen op weg naar het volgende gevecht en daarna verder door het gras rennen. De films zijn mooi vormgegeven en hebben de tand des tijds behoorlijk goed doorstaan, daarom 2 sterren, maar ik kijk ze niet meer.

Murder on the Orient Express (regie: Kenneth Branagh)

Poster van Murder on the Orient Express met de volledige cast zittend of staand in een treincoupee, uitgevoerd in blauwtinten.

Beoordeling: 3 sterren

Ik kende het verhaal niet, maar het uitgangspunt bij de film Murder on the Orient Express is echt heel erg goed en zit mooi in elkaar. Het is wel typisch begin 20e-eeuws in zijn opzet en doet dus wat archaïsch aan in deze met moderne technieken gemaakte film. De verfilming uit 2017 heeft het verhaal mooi omgezet van boek naar scherm: de sfeer en de beelden zijn mooi en het originele verhaal wordt met respect behandeld. Het is een leuke film, maar geen briljante film, ondanks de grote en goede cast.

De erfenis van Els Borst (regie: Pamela Sturhoofd & Jessica van Tijn)

Aankondiging van de documentaire op een streamingdienst emt een foto van de kinderen van Els Borst in de kofferbak van een auto. Daarnaast de feitelijke informatie over de documentaire.

Beoordeling: 4 sterren

Deze documentaire over Els Borst is mooi gemaakt. Probleem dat ik ook al had bij Het schildersleven van Rembrandt van Rijn is de ophemelende toon die sommige documentairemakers kiezen. De hoogtepunten uit haar werkzame leven zijn mooi weergegeven en goed gekoppeld aan de doorwerking die ze vandaag de dag nog hebben. Al met al geeft de documentaire, met alle mogelijke nuances die er te maken zijn, een goed biografisch beeld en ook een helder beeld van de politieke moord die haar leven beëindigde.

Ronald Giphart, IJsland

Kaft van het boek IJsland, met een rode achtergrond en daarop een silhouet van een zwangere vrouw. Vanaf de zijkant zie je haar borst en buik uitsteken.

Beoordeling: 3 sterren

Het is leuk als je Giphart op de Knip hebt mogen interviewen en hem ook al eerder in je carrière op bezoek hebt gehad op school, sinds lange tijd weer eens een boek van hem te lezen dat in hetzelfde universum speelt als zijn eerdere werk. Want IJsland gaat over een mannelijke hoofdfiguur met een beëindigde liefde die een vakantie gebruikt om die te verwerken: een typische Giphart-setting. Nachtangst week daar toch heel duidelijk van af. Ook start dit boek weer met allerlei losse lijnen die uiteindelijk bij elkaar komen.

Nieuw is het af en toe doorbreken van de vierde wand in het boek, maar dat is op een soms humoristische maar zeker niet storende manier gebeurt. Kortom een leuk boek, herkenbaar, maar een briljant boek is het ook niet. (Gelukkig is het wel beter dan Gala en zeker beter dan het boek van zijn zus).

Jacqueline Bel, Bloed en rozen

Kaft van Bloed en Rozen met een blauwe rand links en onder met daarin titel en auteur (Jacqueline Bel) en een grijze veer als foto.

Beoordeling: 3 sterren

Het laatste deel van de Geschiedenis van de Nederlandse literatuur dat ik ga behandelen op mijn website is Bloed en rozen. Nadat ik in 2008 (ik schrik zelf van de 16 jaar die verstreken zijn) begon met Altijd weer vogels die nesten beginnen, komt aan het lezen van deze reeks nu een einde.

Dit deel heeft een heel heldere opbouw: eerst een algemene openingsparagraaf die het thema uiteenzet, waarna in steeds gedetailleerder paragrafen elementen worden besproken om doorgaans te eindigen met losse schrijvers en teksten. Herkenbaar en eenvoudig als naslag te gebruiken, maar bij lezen van kaft tot kaft wel wat saai in zijn opbouw. Met name in het vijfde hoofdstuk is die herhaling storend.

Ook is grappig om te zien dat Vlaanderen aanvankelijk geïntegreerder wordt besproken dan verderop in dit boek: het wordt steeds vaker een los hoofdstuk of een losse paragraaf. Soms als eerste besproken, soms na de noordelijke Nederlanden.

Ik zal nu per hoofdstuk door het boek gaan. De opening aan de hand van Couperus en de dwarsdoorsnedes zoals in het deel van Brems zijn een mooie start. Je krijgt ook een goed beeld van de diversiteit en lange lijnen in instituties en posities. Nederland en Vlaanderen zijn mooi vermengd in het eerste hoofdstuk en ook de rol van gemeenschapskunst is interessant, zeker als contrast met het individuele van ervoor.

Naturalisme wordt helder besproken en is een veel breder begrip dan ik dacht. Wel valt hier al op dat het einde van het hoofdstuk met een opsommerige bespreking van losse titels wat saai wordt en vervelend leest. Ook de ‘lage kunst’, zoals de detective krijgt een rol. Het decadentisme is tot nu toe aan mij voorbij gegaan en Bel e.a. krijgen het voor mij in dit boek ook niet helder, maar wel goed om te zien dat er veel stromingen zijn waar ik niets van wist en nu iets meer.

Het tweede hoofdstuk begint met de Eerste Wereldoorlog en dat België daar voorop staat is heel logisch. Met diverse voor mij onbekende invhalshoeken heb ik veel geleerd, maar het aantal los behandelde schrijvers is hier wel erg groot. Ook hoofdstuk drie leerde me veel nieuws, onder andere over het expressionisme, de strijd t.o.v. De Tachtigers en wat ik op de Radboud Universiteit leerde over enkele katholieke schrijvers krijgt meer context. De vergelijking met buitenlandse auteurs, zonder veel over die voor mij onbekend auteurs te zeggen, maakt een deel van hoofdstuk drie lastig.

Eind hoofdstuk drie wordt een mooie brug geslagen naar hoofdstuk vier. Forum blijkt hier veel dieper en genuanceerer te bespreken dan ik me van mijn studie herinner en ook de nuances in het modernisme zijn fijn. Alleen het stuk over poëzie bood weinig nieuws en er zaten in dit hoofdstuk wat nicheonderwerpen die zware kost zijn, als ze je niet interesseren.

De dwarsdoorsnede 1940 biedt een beeld van een jaar dat literair nog vrij normaal lijkt. De effecten van de bezetting kende ik al wel zo’n beetje, maar de mensen die actief waren in het literaire leven en de prijzen die zijn uitgereikt in de oorlog waren wel nieuwe voor me. Vanaf paragraaf 5.5 voelt het nogal als een lijstje uit de Uittrekselbank: het moest erin, zoals de Beatrijs ooit in Nederlandse Literatuur: een geschiedenis. Het laatste stuk vond ik dan ook het minst sterke.

Al met al een leerzaam boek dat je als naslagwerk goed kunt gebruiken, maar vooral de eerst helft van elk hoofdstuk is voor de kaft-tot-kaftlezer het sterkst: het geeft een breed beeld van het veld. Hoe verder je komt, hoe gedetailleerder en hoe meer je op losse boeken en schrijvers ingaat. Dat is minder nuttig voor het brede publiek.

Brammetje Baas (regie: Anna van der Heide)

Poster van de film Brammetje Baas, met een jongetje dat van onderaan de poster omhoog kijkt en diverse fantasievolle objecten voorbij ziet vliegen, zoals een bus met mensen en een leraar met een vissenhoofd.

Beoordeling: 3 sterren

Brammetje Baas is een grappige boekerverfilming en als docent heel herkenbaar met een niet stilzittend jongetje met een hoofd vol ideeën. Ook het lied van Jochem Meijer is erg leuk en past goed bij het verhaal. Maar het is wel erg Nederlands gemaakt en verfilmd: een schoolgebouw van 100 jaar oud, een nogal stereotiepe docent en veel gezelligheid in het klaslokaal. Een leuke familiefilm, maar geen uitblinker.

Jean-Claude van Rijckeghem, IJzerkop

Kaft van het boek IJzerkop met een foto van een vrouw met negentiende-eeuws uiterlijk in roodtinten met daaroverheen de titel en auteur.

Beoordeling: 4 sterren

Voor iedereen die houdt van Thea Beckman is IJzerkop een aanrader. De twee verhaallijnen slingeren mooi om elkaar heen en je krijgt een goed beeld van de Napoleontische tijd. Bovendien is de stijl van Van Rijckeghem mooi en rijk (en beter dan die van Beckman). Het enige is dat de spanningsbogen soms wat inzakken; ze worden snel genoeg opgepakt. En het verhaal blijft niet lang hangen: een paar weken na het lezen, moet ik alweer goed nadenken wat er ook weer precies gebeurde. Het zijn die minpuntjes waardoor ik op 4 sterren uitkom.

Wish (regie: Chris Buck & Fawn Veerasunthorn)

Poster voor de film Wish met de hoofdrolspeelster in een cirkel gevormd door een stervormig personage. Daarboven een boze tovenaar met groene stralen.

Beoordeling: 3 sterren

Wish was onze jaarlijkse 1-januari-naar-de-filmtraditie. Het is een aardige film, maar in niets springt de film boven het maaiveld uit. Geen bijzonder verhaal, zoals Encanto, geen bijzondere settings zoals Coco, geen briljante muziek zoals in Frozen. Wat vooral leuk is, is het zoeken van referenties naar andere Disney-films, maar daarvoor is Youtube leuker dan het zelf kijken van deze film. De makers hadden duidelijk meer aandacht voor het verhaal moeten hebben, dat soms wat rommelig aandoet. Zo is de spanning die de makers wilden creëren rondom de ‘dader’ midden in de film eerder een gat in het verhaal, dan een spanningsboog. De muziek is leuk, maar niet opvallend. We hebben ons vermaakt, maar niemand wilde de film thuis via streamingdiensten graag nog een keer kijken. De tekenstijl vond ik zelf nog wel een pluspunt, maar ook dat zal niet iedereen vinden. A mixed bag, zoals ze dat zo mooi kunnen zeggen in het Engels.

Alvin and the Chipmunks (3 keer zelfs)

Poster van Alvin and the chipmunks met in de hoek het hoofd van de mannelijke hoofdrolspeler die bedenkelijk kijkt naar drie eekhoorns in hiphopkleding.

Beoordeling: 4 sterren

Toen Noor en Daan de filmreeks van Alvin and the chipmunks gingen kijken, was ik wat huiverig. Ik kende de tekenfilmserie uit mijn eigen jeugd, maar ik had geen hoge verwachtingen. Maar de films zijn opvallend leuk en goed gemaakt. De muziek is catchy, het verhaal zit aardig in elkaar en de personages zijn grappig. En zelfs drie films kijken kost weinig moeite. De makers mikken niet op hoogwaardige kunstzinnige expressie, maar voor een vermakelijke middag kun je er zelfs een marathon van maken en alle drie de films achter elkaar kijken.