De Nederlandstalige onderwijspodcasts

Nu ik zelf een onderwijspodcast maak, heb ik met nog meer interesse naar diverse van mijn concullega’s geluisterd. In deze bijdrage een overzicht van de mij bekende Nederlandstalige onderwijspodcasts en mijn persoonlijke oordeel hierbij.

En ja, het gevaar is dat het beeld ontstaat dat ik mijn collega’s bij de enkels afzaag om als enige glorieuze podcast in dit veld over te willen blijven. Maar dat is niet het geval. Ik beluister vele van deze podcasts regelmatig en we kunnen elk met onze eigen aanpak prima naast elkaar bestaan.

1. Pictio Onderwijspodcast
De leukste podcast maken Wytze Niezen en ik natuurlijk zelf, de Pictio Onderwijspodcast. Het is niet alleen leuk om te luisteren naar een podcast, maar zelf in gesprek met interessante gasten en dat delen met anderen is misschien nog wel veel leuker! Elke maand een interessant thema en dan één of twee gasten daarbij uit het werkveld. Je vind de Pictio Onderwijpodcast op elk denkbaar platform, en in elk geval via de onderstaande link.
https://anchor.fm/pictio-onderwijspodcast

2. Meesterwerk
Meestwerk is de podcast van Jan Jaap Hubeek, onderwijsmanager educatie bij de pabo in Leiden. Hij bezoekt mensen die innoveren in het onderwijs, over de laatste ontwikkelingen op onderwijsgebied en het ondernemerschap vanuit docenten of onderwijsbetrokkenen. De serie leunt daarbij, zeker in het begin, wel wat sterk op wat er zich in Amsterdam en omstreken afspeelt, maar dat verbreed zich in de loop van de tijd wel. Hij heeft echt de voorhoede van onderwijsontwikkelingen te pakken, zoals de Agora, Iederwijs of scholen met mindfullness op het curriculum. Maar dit soort tegendenkers zetten je wel weer aan het denken over je eigen praktijk.
https://janjaaphubeek.nl/meesterwerk-podcast-2/

3. Opgejaagd
Ik was echt geïntrigeerd door de serie Opgejaagd. De strijd van Jennifer Petterson bij haar kennismaking met de Nederlandse kinderopvang en het Nederlandse onderwijs maak je van dichtbij mee. Moet het gezin naar Zweden gaan, naar het onderwijs uit haar geboorteland dat ze veel beter vindt dan wat ze bij haar kinderen ziet gebeuren? En waarom doen we in Nederland wat we doen? Een persoonlijke en interessante kennismaking met onze eigen kijk op kinderen.
http://www.vpro.nl/opgejaagd

4. Onderwijs vandaag!
In coronatijd zijn Peter Heerschop en Marcel van Herpen gestart met hun podcast Onderwijs vandaag! En daarmee komen ze met stip binnen in dit overzicht. In de eerste paar afleveringen die nogal PO-gericht lijken. Het zijn goede, snelle interviews en het is leuk dat er leerlingen in de podcast worden geïnterviewd. Je merkt dat Heerschop en Van Herpen gewend zijn om radio te maken, te interviewen en te spreken in het openbaar. De sfeer is positief en vrolijk, waardoor je er lekker naar luistert. Ik ben benieuwd waar ze nog meer mee gaan komen, maar ik blijf luisteren.
https://centrumpedagogischcontact.nl/podcast/

5. Tjipcast
Tjipcast is de wekelijkse podcast (en video) van dr. Tjip de Jong over leren, veranderen, samenwerken, leiderschap of innoveren. Onderwerpen als goed rekenonderwijs, autonomie en zelfsturing en nieuw organiseren komen onder andere voorbij, maar onderwijs is slechts een (klein) deel van deze podcast. Dat snijvlak van leren, leiderschap en innovatie sluit aan bij het zelfstandig ondernemerschap van De Jong en levert regelmatig interessante gesprekken op, soms wat meer binnen het primaire proces in het onderwijs, meestal wat meer daarbuiten.
https://tjipcast.nl/

6. De krachtige leraar
Ze zijn al een tijdje bezig en ik heb ze pas net ontdekt: De Krachtige Leraar. Leuke podcasts over het leraarschap. Goede interviews met docenten en achtergronden. De interviewers komen in het begin wat onzeker over, maar dat verbetert snel in de volgende afleveringen. En af en toe zou ik wat rommelige stukjes eruit gesneden hebben en ik begin me na een aantal afleveringen te ergeren aan het lijstje vragen dat expliciet wordt afgewerkt. Dat is te horen aan het voorlezen van een vraag en de constatering dat deze al beantwoord is. Maar deze is heel snel gestegen in mijn top 20!
https://www.krachtigeleraar.nl

7. De 4 sleutels voor een effectieve les
De 4 sleutels is de podcast van het onderwijsadviesbureau met dezelfde naam. Het bureau geeft trainingen en maakt materialen voor basisscholen gericht op het instructiegedrag en het ontwikkelingsgerichte gesprek daarover. Theo Wildeboer spreekt hierin elke keer met een deskundige, vaak van universiteiten, over een krachtige les. Evidence-informed je les vormgeven is het uitgangspunt. Interessant materiaal, ook voor iedereen die lesgeeft, ook buiten de basisschool. Al zou er in het gesprek wat mij betreft soms iets scherper gesneden mogen worden.
https://www.deviersleutels.nl/podcast/

8. Nablijven met…
De podcast Nablijven met… is een initiatief van Ruimte voor leren, een project van onderwijsadviesbureau Schoolinfo. Het zijn leuke gesprekken over thema’s in het voortgezet onderwijs. De geluidskwaliteit is door de coronacrisis niet altijd optimaal, maar dat geldt voor meer podcasts. De focus van de podcast ligt op innovatie. Daardoor ligt de podcast nogal in de lijn van Meesterwerk (zeker de eerste afleveringen van die podcast), maar Schoolinfo pakt wel andere en originele gesprekspartners, waardoor je wel wat nieuws leert. De interviewer is helder en leidt het gesprek goed. Een leuke aanwinst in het podcastlandschap.
https://ruimtevoorleren.schoolinfo.nl/podcasts-nablijven-met/

9. Buiten de krijtlijnen
Buiten de Krijtlijnen is een Vlaamse podcast over onderwijs. Begonnen in 2017 heeft de podcast zijn activiteiten nu weer opgepakt. Gesprekken met experts, docenten, directeurs en pedagogen om onderwijsvraagstukken te bevragen en beantwoorden. De podcast lijkt in zekere zin op onze eigen podcast, maar dan vanuit het Vlaamse onderwijs. Bij de eerste afleveringen is de audiokwaliteit (via Skype)nogal wisselend en dat is jammer. Dat wordt in de latere seizoenen een stuk beter, maar een blijvend probleem vind ik de soms wat langdradige gesprekken. Dat is met name in de afleveringen in de reeks “De leraarskamer” waarin een aantal docenten de actualiteit bespreekt. Vaak twee uur lang en dat is net wat te veel na een dag zelf doorbrengen in een personeelskamer op een school. Maar ook in de regulieren eenuursafleveringen zit soms wat herhaling en wat slappe stukken in de gesprekken die met wat meer montage sterker waren geweest.
https://buitendekrijtlijnen.simplecast.com/

10. Kennisnet podcast
Kennisnet is voortgekomen uit het PO, VO en MBO als onafhankelijk expertisecentrum en diensteverlenr op het gebied van ICT-gebruik in het onderwijs. En daarover gaat de al behoorlijk lang bestaande podcast van Kennisnet ook over: ICT en onderwijs. Leuke gesprekken waarin de gidsfunctie van Kennisnet duidelijk uit naar voren komt: zowel praktische en technische onderwerpen als trends, bijvoorbeeld Artificial Intelligence, komen naar voren. Een leuke podcast voor wie interesse heeft in dit specifieke gebied.
https://kennisnet.libsyn.com/

11. De professionele dialoog
Hartger Wassink richt zich met zijn podcast op de onderwijsbestuurder. Als consultant sluit dit goed aan bij zijn professionele werkzaamheden. Hij interviewt bestuurders van scholen, scholengroepen, samenwerkingsverbanden en dergelijke en bespreekt de wijze waarop zij hun (onderwijs)organisatie aansturen. Leuke gesprekken, maar na een aflevering of vijf is het wel tijd voor een wat professionelere microfoon, want het klinkt allemaal wel erg hol.
https://www.hartgerwassink.nl/category/podcast/

12. Dit gaat van jullie eigen tijd af
Deze podcast richt zich op de docent in de klas. Academy4Learning verzorgt bijscholing voor leraren in het po, vo en mbo op het gebied van digitale geletterdheid, didactiek en pedagogiek. De podcast is daar ook op gericht: in gesprek met een deskundige tips en advies geven voor het beter doceren in de klas. Interessante gesprekken, beknopt in 30 minuten.
https://www.academy4learning.nl/podcast/

13. De Amac Onderwijs Podklas
In april 2020, midden in de coronacrisis, startte Amac met de Amac Onderwijs Podklas. De podcast richt zich volledig op digitaal onderwijs en met de coronacrisis hebben ze een vliegende start kunnen maken. Het zijn leuke gesprekken, een goed gemaakte podcast, maar het onderwerp wordt mij persoonlijk op de langere termijn wat eenzijdig. Wellicht dat meespeelt dat ik al best veel weet over digitaal lesgeven, waardoor er weinig nieuws voorbij komt voor mij.
https://podtail.nl/podcast/amac-onderwijs-podklas/

14. De Grote Pauze Podcast
Eind oktober 2019 startte het LAKS met De Grote Pauze Podcast. Een podcast voor en door middelbare scholieren. De eerste aflevering belooft een compact gesprek (10 minuten) over een actualiteit van het onderwijs. Leuk om te zien dat het LAKS op deze manier probeert de achterban te bereiken via dit medium. Ik ben benieuwd hoe de inhoud zich verder ontwikkelt.
https://open.spotify.com/show/0eKviVTp7vwc0rXl7dvabL

15. Podcast in de klas
‘Podcast in de klas’ doet wat er beloofd wordt: gesprekken direct vanuit de klas; interviews met leerlingen en docenten. Dit is een podcast over onderwijs. Over wat leerlingen en docenten bezighoudt op school, maar vooral in de klas. Roberto Cristofoli werkt zelf als docent aan het Mondriaan college in Oss en de eerste paar afleveringen richten zich op het voortgezet onderwijs: leerlingen uit havo 3 en docenten van (zijn eigen?) middelbare school. De podcast bestaat pas uit twee afleveringen, dus we moeten kijken hoe dit zich verder gaat ontwikkelen.
https://podcastluisteren.nl/pod/Podcast-over-onderwijs

16. VO leest
VO leest! is de podcast van Het leesbureau. Maandelijks praat John Schrijnemakers in toerbeurt met een van vier docenten die allen spraakmakend zijn in hun specialisme. De podcast biedt een inkijkje in wat zij hun leerlingen bieden op het gebied van vakdidactiek en leesplezier. De gesprekken zijn op zich interessant, maar wel voor een heel specifiek publiek (docenten Nederlands in het voortgezet onderwijs).
https://www.hetleesbureau.nl/podcast-vo-leest/

17. De heldenreis
Dit is de eerste onderwijspodcast die ik niet leuk vind. De Heldenreis hoort bij een training over leiderschap in de klas. Ik krijg daar direct al een beetje jeuk van. En als dan in de podcast zaken over avontuur, leiderschap en homeopathie voorbij komen dan ben ik weg. Goed gemaakte podcast, maar niets voor mij!
https://soundcloud.com/user-702623348/

De gestopte(?)

Er zijn podcasts die gestopt lijken. Er verschijnen dan al tijden geen nieuwe afleveringen. Mochten ze weer tot leven komen, dan plaats ik ze weer hoger.

Slobcast
Een minister met een eigen podcast, dat is was Arie Slob met zijn Slobcast. Eind 2019 zijn de opnames gestopt. Daarvoor ging Arie Slob ongeveer 1 keer per maand in gesprek met mensen rondom een onderwijsthema waar hij mee bezig is. Uiteraard was het onderdeel van de communicatiestrategie vanuit het ministerie, maar het was wel leuk om op deze manier te volgen waar de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs mee bezig is..
https://soundcloud.com/arieslob

Flip the system podcast
In deze podcast voert René Kneyber, docent wiskunde en publicist, gesprekken over onderwijs. Er zijn inmiddels twee seizoenen en óf en wanneer er een derde komt is nog niet duidelijk. Kneyber praat hierin met een aantal (ervarings)deskundigen over de stand van het onderwijs of hij bespreekt met hen een onderwijsboek. Invalshoek is vaak de politiek en de crisis die zich aan het voltrekken is in het onderwijs. Wanneer je meer afleveringen luistert valt wel op dat de podcast wel wat eenzijdig over de boeken van Knyeber gaan. Ik zoek toch wat meer afstand in een podcast.
https://flipthesystem.libsyn.com/

Meestersander.nl
Ik heb eerder al een keer de podcast van Meestersander.nl beluisterd. In 2019 hebben Sander Gordijn en juf Sanne een reeks gesprekken met de onderwijsinspectie gevoerd. Niet helemaal mijn onderwerp, maar goede gesprekken. Eind 2019 en begin 2020 verschijnen weer enkele losse gesprekken. Leuke thema’s, zoals mannen in de kinderopvang en het kleuteronderwijs, maar de opnamekwaliteit is wel erg karig en dat maakt het luisteren minder fijn.
https://open.spotify.com/show/6RQSy5bNuoshGbwna4uhBp?si=TNVDN6YhRCuclZNlJIrQOw

Maarten&Gijsbert
Maarten en Gijsbert zijn ook een onderwijspodcast gestart in de afgelopen maanden. Ook zij gaan in gesprek met mensen over het onderwijs, maar ze richten zich specifiek op verrassende, inspirerende en grensverleggende onderwijspraktijken. Ze willen in de komende jaren bijdragen aan een duurzaam educatienetwerk; een flexibel netwerk, dat in inhoud en vorm past bij de uitdagingen van onze tijd en bij datgene waar scholieren, studenten, maar ook degenen die school achter de rug hebben, zelf zeggen behoefte aan te hebben. Leuke gesprekken, maar wel twee keer met dezelfde gast in drie afleveringen, dus ik ben benieuwd hoe deze podcast zich verder ontwikkelt.
Update 9-11-2019: de nieuwste aflevering geeft hoop, een leuk onderwerp, maar de makers doen er goed aan wat scherper te snijden in het gesprek. Het is nu wat langdradig en komt wat ongestructureerd over.
http://www.maartenengijsbert.nl

De overige

En dan bespreek ik nog zes kleinere podcasts. Het zijn podcasts die niet altijd door zijn gezet of die nog maar net begonnen zijn.

Zo is ongeveer op hetzelfde moment als de Pictio Onderwijspodcast ook Onderwijspodcast.nl begonnen. Er zijn nu drie afleveringen van een tweegesprek over de laatste onderwijsnieuwtjes. Het blijft nogal hangen in een gesprek van twee mannen over wat er in het nieuws is geweest: het voegt voor mij niet zoveel toe om hiernaar te luisteren. Wel nodigen ze iedereen uit om zich als gast te melden, dus hopelijk volgen er binnenkort interessante gesprekken.
www.onderwijspodcast.nl

Efficiënt onderwijs is ook een Vlaamse podcast, horende bij de website Efficiëntonderwijs.be. Stijn Derudder wil het secundair onderwijs in Vlaanderen versnellen en efficiënter maken en gaat in gesprek met diverse deskundigen over verschillende onderdelen van het secundair onderwijs, variërend van gevechtskunst tot geschiedenis en van de militaire school tot informatica. Ik vind de gesprekken soms wat te lang duren en niet altijd super interessant en ook de relatie met de website die erbij hoort snap ik niet altijd helemaal, maar misschien is het wat voor jou.
https://efficientonderwijs.be/blog/

Omroep Onderwijs is in 2018 begonnen en na twee afleveringen alweer gestopt. De omschrijving doet vermoeden dat de ambities groter waren: “Anja Vink en Ronald Buitelaar leggen even de pennen neer om aan de keukentafel de laatste onderwijsontwikkelingen te bespreken, hun ideeën daarover uit te wisselen en zich zo nu en dan te wagen aan een gewaagde voorspelling. Over werklast, de politiek, onderwijsinnovatie, bureaucratie, de leraar en de klas.” Jammer dat het zo snel gestopt is, maar ik begreep van Ronald Buitelaar dat het maken van de podcast helaas te veel tijd kostte.
https://podtail.com/podcast/omroep-onderwijs/

Uit de school geklapt is een aangekondigd project dat in januari 2020 zou moeten starten. In deze podcast zullen Nederlandstalige docenten hun anekdotes delen: korte afleveringen, soms hartverwarmend, soms tenenkrommend. Want het onderwijs kent vertederende momenten, maar ook kom je jezelf als docent wel eens behoorlijk tegen. Er is een leuke pilotaflevering op Soundcloud gezet, maar of het een vervolg krijgt is nog niet helder.
https://soundcloud.com/uitdeschoolgeklapt

Hollandse meester is eveneens een startende podcast. De podcast gaat over een nieuwe leraar, die bij zichzelf nagaat of en hoe hij in het onderwijs staat. De eerste aflevering gaat over de ervaringen van de maker in zijn band en in zijn onderwijs. Het is een monoloog afgewisseld met citaten en gesprek en belooft een reeks te worden van gesprekken met Hollandse meesters. Ik ben benieuwd.
https://soundcloud.com/user-811742787

Onderwijspraat is de nieuwste (juni 2020) startende podcast van een jonge studente/docente die de pabo aan het afronden is. In de openingspodcast geeft Sanne de Bruin aan dat ze een podcast wil maken voor afstuderende en startende docenten en iedereen met affiniteit met onderwijs. De stijl en onderwerpaankondiging doet mij denken aan de Amerikaanse podcast van Angela Watson. De stem van De Bruin is prettig om naar te luisteren, maar er klinkt wel een wat ingestudeerde toon in door. Wellicht een groeibriljant?
https://anchor.fm/sanne-de-bruijn

Gepubliceerd: 25-10-2019
Update 26-10-2019: Kennisnet podcast toegevoegd
Update 04-11-2019: De Grote Pauze podcast en Uitdeschool.nl toegevoegd
Update 06-11-2019: Flip the system podcast toegevoegd
Update 09-11-2019: Oordeel Maarten en Gijsbert aangepast en als aparte podcast vermeld
Update 20-11-2019: Toevoeging Tjipcast over de tune
Update 29-11-2019: Aanvulling oordeel Flip the system
Update 16-12-2019: Oordeel Buiten de krijtlijnen herzien
Update 10-01-2020: Hollandse Meesters, Podcast in de klas en De professionele dialoog toegevoegd.
Update 21-01-2020: De Heldenreis toegevoegd
Update 24-01-2020: Meestersander.nl toegevoegd en volgorde aangepast
Update 10-02-2020: Dit gaat van je eigen tijd af toegevoegd
Update 27-02-2020: Krachtige leraar podcast toegevoegd en aanvulling Buiten de krijtlijnen
Update 15-04-2020: Amac Podklas toegevoegd
Update 16-05-2020: VO leest toegevoegd
Update 04-06-2020: Oordeel Krachtige leraar podcast en Buiten de Krijtlijnen aangevuld.
Update 05-06-2020: Slobcast is gezakt in de lijst en in de verleden tijd gezet, aangezien Arie Slob is gestopt met nieuwe opnames.
Update 10-06-2020: Nablijven met... toegevoegd. En enkele podcasts in de categorie Gestopt(?) geplaatst.
Update 11-06-2020: Amac Onderwijs Podklas heeft een upgrade gehad.
Update 15-06-2020: Onderwijs vandaag! toegevoegd en enkele kleine verschuivingen in de rangschikking
Update 29-06-2020: Onderwijspraat toegevoegd
Getagd , , . Bladwijzer de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.