Aischylos, Prometheus geboeid

Beoordeling: 2 sterren

Boutens is een van die kopstukken uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis die zijn werk als classicus altijd in zijn werk heeft doorschemeren. En nu lees ik eens een vertaald werk van hem.

Prometheus geboeid is een typisch klassiek boek en het werk is ook netjes, maar typisch classicistisch vertaald. En dat maakt dit werk dan ook redelijk onleesbaar. Ik ben er nauwelijks doorheen gekomen en heb er een onprettige leeservaring bij. Twee sterren: puur omdat ik het uit heb gekregen.

Kader Abdolah, De adelaars

Beoordeling: 3 sterren

Het eerste verhaal uit De adelaars ken ik bijzonder goed: jarenlang heb ik op het Canisius College lesgegeven over onder andere dit verhaal. Maar de rest van de bundel stelde me wat teleur. De personages worden nog geen echte mensen. Dat maakt de verhalen wat vaag.

Daarnaast is het taalgebruik van Abdolah nog erg stroperig. De korte zinnen gaan na verloop van tijd storen en de verhaal lijkt ondertussen niet vooruit te komen. En dat terwijl Abdolah later zoveel beters heeft gemaakt, zoals De boodschapper, Salam Europa en Het huis van de moskee.

Mooie zinnenboek – Satya Nadella

In zijn boek Hit refresh gebruikt Satya Nadella de volgende formule voor het bouwen aan vertrouwen:

E + SV+ SR = T/t

Empathy + Shared values + Safety and Reliability = Trust over time

En dat is de basis voor mij om blockchain te willen inzetten voor het onderwijs. We moeten empathisch zijn richting de probleemeigenaar. Vanuit gezamenlijke waarden in het werkveld waar de probleemeigenaar zit kun je vanuit gezamenlijke waarden met een goedgebouwde computercode veel veiligheid en betrouwbaarheid toevoegen. En dat levert vertrouwen op.

Voorbeeld: een leerling heeft geen greep op zijn onderwijsresultaten (probleemeigenaar) en alle onderwijsaanbieders in welke vorm dan ook willen leerlingen zo goed mogelijk ondersteunen in hun persoonlijke groei. Daarvoor is veiligheid nodig (wie kan gegevens gebruiken) en betrouwbaarheid nodig (waar staan gegevens voor, wie heeft deze vastgesteld), maar dat levert samen met voldoende meetmomenten in de tijd vertrouwen op voor de toekomst.

Hostiles (regie: Scott Cooper)

Beoordeling: 5 sterren

Westerns hebben niet direct mijn voorkeur als ik een film kies, maar Hostiles is een erg mooie film, die toevallig ook nog eens een western is.

Wat deze film zo sterk maakt is de manier waarop het verhaal je diep raakt. De heftige scènes komen hard binnen, maar het trage tempo van de film geeft je wel de ruimte en tijd om die te verwerken. De hoofdpersoon raakt je eveneens: hij lijkt alles te winnen en tegelijkertijd alles te verliezen.

Een aanbeveling voor iedereen met vijf sterren!

Joost Zwagerman, De buitenvrouw

Beoordeling:5 sterren

Begin klas 5 vwo las ik De buitenvrouw. Ik was op weg naar de proefstudeerdag van de Toneelacademie in Maastricht; met de trein vanuit Borne half Nederland door. De proefstudeerdag was geen succes: het was mijn wereld niet en of ik echt talent had betwijfel ik ook. Wel zat ik in Nijmegen een tijd te wachten op een aansluitende trein. En daar, op spoor 35 las ik De buitenvrouw. En ik vond het een verschrikkelijk boek. De expliciete seksscènes, de thematiek, het verhaal, het sprak me allemaal niet aan.

Maar ook een negatieve leeservaring is een leeservaring en het boek is me altijd bijgebleven. Nu, 18 jaar later herlees ik dit boek dat inmiddels 25 jaar oud is. En ik was er duidelijk toen nog niet klaar voor: nu ben ik docent en kan ik me helemaal inleven in het schoolleven dat Zwagerman in dit boek beschrijft. De multiculturele samenleving is een prangender thema in het brede maatschappelijke debat dan toen en het citaat op de voorkant van de heruitgave geeft dat ook mooi aan:

Een roman die erom schreeuwt herlezen te worden in deze tijd van vernieuwd kleurbewustzijn. Zwagerman combineert het kleinburgerlijke met het literaire, het maatschappelijke met kunst – Joost de Vries.

Een prachtige roman waaruit ik graag het volgende citaat aan u meegeef:

Kleurrijk Nederland! Blanke volksvertegenwoordigers drukten de minderheden koesterend aan de borst maar trokken hen intussen bij wijze van groteske hollandisering tijdens die verstikkende omhelzing het liefst een blauwe kiel of kapmantel aan, en als het even kon een platte pet of oorijzermuts op de kop. Overdreven? Misschien. Maar het viel niet te ontkennen dat de meeste Nederlanders hun landscultuur, en dan met name de licht folkloristische uitwaaiers ervan, met zijdezachte dwang opdrongen aan de ‘culturele minderheden’. Nederland zou pas weer op orde zijn als bruin en zwart meedeinden op het Nederlandse levenslied; als ze de kinderen niet meer tot ’s avonds laat lieten buitenspelen, om zeven uur opstonden en om elf uur te kooi gingen en op oudejaarsavond eensgezind moesten lachen om de witte yuppencabaretier die voor een wit yuppenpubliek quasi kritische grappen maakte over weer ándere witte yuppen die toevallig de verkeerde bril droegen of op wintersport gingen. Dat heette dan integratie. No way, José! Waarop Theo antwoordde dat zij zich schuldig maakte aan wat zij alle anderen verweet: het provocerend exhibitioneren van de eigen cultuur.

Maaike Meijer, De 100 beste gedichten van 2018 voor de VSB Poëzieprijs

De 100 beste gedichten van 2018

Beoordeling: 3 sterren

In de inleiding van deze dichtbundel wordt aangegeven dat de “Poëzie in nood” verkeert. Maar de poëtische wereld is zich niet goed bewust van het probleem. Dat maakt deze bundel ook wel duidelijk en daarom ook dat dit een prima bundel is voor de tijd waarin hij verschijnt.

Het probleem is volgens mij dat de poëzie veel te veel in zichzelf is gekeerd. Poëzie is een autonome wereld, gericht op de eigen vormentaal en te weinig gericht op de lezer, de wereld of de inhoud. Om terug te grijpen op een bekende polemiek uit de literaire wereld van de twintigste eeuw: te veel vorm, te weinig vent.

De winnaar van de VSB Poëzieprijs past wat dat betreft prima in het huidige poëtische klimaat. Een voorbeeld:

weet je dan niet

waarvan je vehikel bent,
zo diep in mijn cultuurgenoom

verankerd, dat het mijn ratio omzeilt
en in mijn lichaam haakt

dat ik hier na het ziekenhuis-
bezoek te ruste heb gelegd.

Ik wil jou niet in mijn betekenis-
geneigde brein, dat moet geloven

dat ze thuiskomt, dat ze

net zo onsymbolisch blijft
als jij voor mij moet zijn.

De poëzie van Baars is in zichzelf gekeerd, heeft geen enkele relatie met de werkelijkheid buiten de poëzie, heeft metaforen en onafgemaakte zinnen die nauwelijks enige inhoud lijken te hebben. Poëzie die zwelgt in de eigen navel.

De poëzie kan pas uit de nood komen, wanneer de dichters en allen om hen heen zich realiseren dat poëzie een rol kan of moet hebben in de maatschappij om niet weg te kwijnen in het hoekje der vergetelheid, obscuriteit of elitarisme.

Clare Lennart, Op schrijversvoeten door Nederland (boekenweekgeschenk 1955)

1955 Op schrijversvoeten door Nederland

Beoordeling: 4 sterren

Toen ik onlangs P.J. Ritter besprak, was ik niet zo gecharmeerd van zijn manier van schrijven, terwijl het Boekenweekgeschenk wel een mooi tijdsbeeld gaf. Het jaar ervoor werd door Clare Lennart wel een zeer charmant schrijversbeeld neergezet met Op schrijversvoeten door Nederland. Haar bezoek aan verschillende schrijvers bevat veel prachtige observaties en mooie metaforen. Ze zet bovendien een geweldig sfeertje neer: het zijn echte mensen in echte ruimtes die echte verhalen vertellen. Ritter is klinischer.