Agaath van Ree, De onbekende uren (Boekenweekgeschenk 1961)

Beoordeling: 3 sterren

De onbekende uren is geschreven door een auteur die niemand nu nog kent. In die tijd werd het geschenk als wedstrijd georganiseerd en het beste verhaal werd uitgebracht. Maar waar winnares Hella Haasse een glansrijke carrière had nadien, is van Agaath van Ree verder weinig vernomen na De onbekende uren. Het verhaal leest snel, heeft een aardig uitgangspunt, maar is geen hoogvlieger. Leuk om gelezen te hebben, geen drama-uitgave van het CPNB, maar ook  geen topper.

Arnon Grunberg, Tirza

Beoordeling: 5 sterren

Er zijn van die boeken die je vaker kunt lezen, die mooi blijven, die prijzen verdiend hebben gekregen, die iedereen leest en die toch niet zonder reden zoveel gelezen worden: Tirza is er zo een. Het bijzondere is dat Tirza zowel een goed leesbaar als extreem goed boek is.

Al vrij snel krijg je een hekel aan de bijzondere hoofdpersoon Jörgen Hofmeester. Maar hij is ook zo interessant dat je graag door wilt lezen. Bovendien is hij, zeker bij tweede lezing van het boek, een heel consistente hoofdpersoon, wiens gedrag later in het boek al voorspelbaar is aan de hand van uitspraken en gedragingen in het begin.

Bovendien kent het boek een aantal bijzondere wendingen. Wendingen die je vooraf ziet aankomen, wendingen die je niet ziet aankomen en wendingen die je bij tweede lezing anders gaat interpreteren.

 

De stijl is mooi, je zit in het hoofd van Hofmeester en de wijze waarop hij praat, denkt (en Grunberg dus schrijft) sluit briljant aan bij de inhoud. Rijk taalgebruik, dat toegankelijk genoeg is voor leerlingen van de vijfde klas en docenten van in de dertig. Iedereen die dit boek nog niet heeft gelezen, zou dat moeten doen!

Griet op de Beek, Kom hier dat ik u kus

Beoordeling: 4 sterren

Nadat ik vorig jaar goede verhalen hoorde over de komst van Griet op de Beek naar het Literair Café Helmond en diverse leerlingen dit boek op hun lijst zetten, kon ik natuurlijk niet achterblijven. Kom hier dat ik u kus is een gaaf boek. Alles wat niet wordt gezegd, dat je weet omdat je volwassen bent en de hoofdpersoon voor een groot deel nog jong, is mooi. De suggesties zijn interessant: je hebt genoeg puntjes om mooie lijntjes te trekken, maar er is genoeg ruimte om zelf te interpreteren. Wel is het boek bij vlagen wat langdradig, waardoor ik geen vijf sterren ga geven. Maar een schrijfster waar ik nog meer van zou willen lezen.

Robert van Gulik, Vier vingers (boekenweekgeschenk 1964)

Beoordeling:4 sterren

Ik kende voor dit boekje Robert van Gulik niet, maar hij toont zich in Vier vingers een kundig schrijver. De oosterse wereld spreekt aan en het verhaal intrigeert en boeit het hele boekenweekgeschenk lang. Het leest als een trein, zonder dat het té makkelijk is en komt ook niet als meer dan 50 jaar oud boek over. Toch is er een probleem met dit verhaal en dat is wat ik maar de Baantjer-ontknoping zal noemen. Alles is vaag en alle opties liggen nog open en door een briljante ingeving van de hoofdpersoon lost het mysterie zich in enkele pagina’s op. Wat enkel nog ontbreekt is een bruin café met een neut. Jammer, want het boekje is zijn vier sterren meer dan waard.

Macellus Emants, Een nagelaten bekentenis

Beoordeling: 5 sterren

Tijdens mijn studie was ik al fan van Een nagelaten bekentenis. Een mooi voorbeeld van een naturalistische roman, maar waar Frederik van Eeden soms té academisch is in zijn manier van schrijven en Couperus te weelderig en wollig, kent Emants een mooie stijl. Krachtig, met best wel rijke zinnen, maar toch toegankelijk genoeg voor een 21e-eeuwse lezer. En ondanks het verklappen van het plot in de eerste zin, blijf je als lezer geboeid hoe het zo gekomen is dat zijn vrouw dood en al begraven is. Een prachtig boek voor iedereen die wat ouders te lezen zoekt.

Esther Gerritsen, Broer

Beoordeling:5 sterren

Ook al ben je lyrisch over diverse eerdere boekenweekgeschenken (De zomer hou je ook niet tegen bijvoorbeeld), dit is een van de beste boekenweekgeschenken ooit geschreven. Het is een supersterk verhaal en kent veel spanning. Die spanning zit hem niet in de gebeurtenissen an sich, maar doordat heel veel onbenoemd blijft en gesuggereerd wordt. Je krijgt een prachtig inkijkje in de ontwrichting van het leven van de hoofdpersoon, maar wie is daar nu eigenlijk de schuldige aan. Haar broer?

P.F. Thomese, Schaduwkind

Beoordeling:

Wat een prachtig boek. Wat een prachtig boek! Wat is Schaduwkind een prachtig boek! Als er één boek is dat direct onder mijn huid ging zitten de laatste tijd, dan is het wel dit boek. Als je zelf kinderen hebt, voel je gelijk mee met het verlies da Thomese in dit boek beschrijft. Maar Thomese kiest niet voor het platte verdriet. Met allerlei poëtische zinnen en prachtige beeldspraak geeft hij weer wat er met de ik-figuur en zijn vrouw gebeurt. Twee pareltjes:

Ons leven is dichtgeslagen als een boek waarin we hadden liggen lezen. Nu we het weer oppakken, kunnen we de bladzijde niet meer vinden waar we gebleven waren.

en

Ik weet je voor altijd hier, in de coulissen van ons familietheater. Terwijl op het toneel het doek opgaat en het publiek in de donkere zaal de adem inhoudt, sta jij klaar. Sta jij voor altijd klaar. Zelfs als het publiek al naar huis is en de lichten gedoofd zijn, sta jij nog klaar.

Maar er zijn meer mooie zinnen. De zinnen zijn over het algemeen kort, maar dat is gek genoeg niet storend. Je leest het boek in een ruk uit en vervolgens ijlt Schaduwkind nog een hele tijd na.

Jonas Jonasson, De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween

Beoordeling: 5 sterren

Je hoort soms iedereen lyrisch over een boek of film, maar dan lees je het zelf en valt het erg tegen. Dat is absoluut niet het geval met De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween. Een prachtig verhaal dat qua structuur soms wat doet denken aan de opzet van Dan Brown en daarnaast veel weg lijkt te hebben van Forrest Gump als het om Alans levensverhaal gaat. Het verhaal is totaal ongeloofwaardig, maar zo geschreven dat je volledig meegaat in de realiteit van het boek. Een rijke roman vol talige en verhaaltechnische details, maar ook voor de op spanning gerichte lezer veel interessants.

Frederik van Eeden, Pauls ontwaken

Beoordeling: 4 sterren

De negentiende eeuw, de literair mooist eeuw ooit, heeft weer een pareltje aan mij getoond: Pauls ontwaken. Frederik van Eeden schreef voor zijn overleden zoon een requiemroman, zoals A.F.Th. van der Heijden dat in deze eeuw voor zijn zoon ook deed. Ook in dit boek toont zich de psychoanalyticus en naturalist Van Eeden. Maar wat een opvallend verschil is met onder andere Van de koele meren des doods is dat hij hier geen afstand tot zijn onderzoeksobject kan bewaren. De emotie schijnt door de naturalistische beschrijving van Pauls natuur (persoonlijkheid) en sterven (ontwaken).

Bovendien heb ik bij Van Eeden de alzielgedachte leren kennen tijdens mijn studie en die zie je in Pauls ontwaken zeker terug. Het enige dat maakt dat ik toch geen vijf sterren geef voor dit boek, is het feit dat het boek na verloop van tijd best eentonig wordt. Het is superinteressant, bij vlagen briljant, maar niet altijd en overal.

Johnathan Swift, Gulliver’s travels (deel 1 en 2)

Beoordeling: 4 sterren

Gulliver’s Travels of volledigerwijs Travels into Several Remote Nations of the World. In Four Parts. By Lemuel Gulliver, First a Surgeon, and then a Captain of Several Shipsis de grote roman, de klassieker van Johnathan Swift. En dan heb ik deze ook nog gelezen in de vertaling van Albert Verwey, de grote laat-negentiende-eeuwse dichter en essayist. Het verhaal is intelligent, interessant, maar na het eerste deel, vervalt Swift wat in herhaling. Zijn doel is dan ook niet originele landen laten zien, maar Engeland en Europa een spiegel voorhouden.

Toch heb ik me ondanks de contextgebonden boodschap en de soms gedateerde humor erg vermaakt met het boek, ook al heb ik het tussen deel 1 en 2 even weggelegd om het herhalingsprobleem te vermijden. Een groots boek, dat bleek al en dat zie ik bij lezen ook.