Jacques Presser, De nacht der girondijnen (boekenweekgeschenk 1957)

Beoordeling: 3 sterren

De nacht der girondijnen is een lastig te lezen novelle door de vele associaties. Naarmate het verhaal vordert, wordt het verhaal helderder en zijn de associaties beter te volgen. Maar dit maakt het verhaal lastig te volgen.

Met kennis achteraf, wanneer je het uiteindelijk best aangrijpende verhaal vanuit Westerbork hebt gelezen, kun je veel invullen. En dat maakt het boek uiteindelijk wel mooi. Maar het is niet mijn boek.

A. Defresne, Het gehucht (boekenweekgeschenk 1958)

Beoordeling: 2 sterren

Wat een saai, nikszeggend boek met een storende alwetende verteller. Hij kijkt neer op de mensen in Het gehucht. Het verhaal sleept zich wat voort na de aanvankelijke set dressing. Ik heb het boek wel uitgelezen, dus daarom krijgt het boek van mij twee sterren, maar nee, dit is een van de slechtste boekenweekgeschenken die ik gelezen heb.

Hella S. Haasse, Dat weet ik zelf niet (boekenweekgeschenk 1959)

Beoordeling: 3 sterren

Dat weet ik zelf niet is geen onaardig essay. Zelfs voor een boekenweekgeschenk dat bijna 70 jaar oud is, is het bij vlagen nog herkenbaar in het nu. De jeugd van tegenwoordig is in elke tijd een dankbaar onderwerp. Echt spannend wordt het essay echter niet, de stijl wordt wat opsommerig en slechts een week na het lezen van de tekst is mij niet meer bijgebleven waar het nou allemaal precies over ging.

Elisabeth de Jong-Keesing, De zalenman (boekenweekgeschenk 1960)

Beoordeling: 3 sterren

De zalenman is een ouder boekenweekgeschenk, een novelle uit de vooroorlogse traditie. De psychologische roman over een stervende patiënt in het ziekenhuis is een monologue interieur die aan de ene kant nogal saai lijkt, maar aan de andere kant genoeg weet te boeien om het boek vrij snel uit te lezen. Het tijdsbeeld dat het ziekenhuis uit het einde van de jaren ’50 oproept is mooi en wanneer de patiënt overlijdt aan het einde van het boek, voel je dat zelfs een beetje mee.

Herman Koch, Makkelijk leven (boekenweekgeschenk 2017)

Beoordeling: 3 sterren

Herman Koch kennen we van bestsellers en ook door mij gewaardeerde boeken als Het diner en Zomerhuis met zwembad Als zo iemand dan een boekenweekgeschenk mag schrijven zijn de verwachtingen altijd wat hoog gespannen. Sommigen maken dat waar, zoals Tommy Wieringa. Herman Koch lost met Makkelijk leven de belofte niet helemaal in.

Het boek is een typische Koch met een hoofdpersoon die nogal cynisch tegen het een en ander aankijkt. Maar het is allemaal ook net iets te bekend: de zelfhulpgoeroe met zelf een probleem kennen we uit Love happens, de cynische blik uit Zomerhuis met zwembad en het verhaalverloop is ook niet erg onvoorspelbaar. Het is veel geneuzel zonder grote spanningsboog. Een aardig vermakelijk verhaal, maar ik had gehoopt op meer.

Antoon Koolhaas, Een schot in de lucht (boekenweekgeschenk 1962)

Beoordeling: 1 ster

Meestal probeer ik minimaal 1/3e van een boek te lezen voor ik het wegleg, soms gebeurt dat eerder. Zoals bij Een schot in de lucht: saai, niet te volgen, niet boeiend, 1 ster. En door met wat beters.

Agaath van Ree, De onbekende uren (Boekenweekgeschenk 1961)

Beoordeling: 3 sterren

De onbekende uren is geschreven door een auteur die niemand nu nog kent. In die tijd werd het geschenk als wedstrijd georganiseerd en het beste verhaal werd uitgebracht. Maar waar winnares Hella Haasse een glansrijke carrière had nadien, is van Agaath van Ree verder weinig vernomen na De onbekende uren. Het verhaal leest snel, heeft een aardig uitgangspunt, maar is geen hoogvlieger. Leuk om gelezen te hebben, geen drama-uitgave van het CPNB, maar ook  geen topper.

Robert van Gulik, Vier vingers (boekenweekgeschenk 1964)

Beoordeling:4 sterren

Ik kende voor dit boekje Robert van Gulik niet, maar hij toont zich in Vier vingers een kundig schrijver. De oosterse wereld spreekt aan en het verhaal intrigeert en boeit het hele boekenweekgeschenk lang. Het leest als een trein, zonder dat het té makkelijk is en komt ook niet als meer dan 50 jaar oud boek over. Toch is er een probleem met dit verhaal en dat is wat ik maar de Baantjer-ontknoping zal noemen. Alles is vaag en alle opties liggen nog open en door een briljante ingeving van de hoofdpersoon lost het mysterie zich in enkele pagina’s op. Wat enkel nog ontbreekt is een bruin café met een neut. Jammer, want het boekje is zijn vier sterren meer dan waard.

Esther Gerritsen, Broer

Beoordeling:5 sterren

Ook al ben je lyrisch over diverse eerdere boekenweekgeschenken (De zomer hou je ook niet tegen bijvoorbeeld), dit is een van de beste boekenweekgeschenken ooit geschreven. Het is een supersterk verhaal en kent veel spanning. Die spanning zit hem niet in de gebeurtenissen an sich, maar doordat heel veel onbenoemd blijft en gesuggereerd wordt. Je krijgt een prachtig inkijkje in de ontwrichting van het leven van de hoofdpersoon, maar wie is daar nu eigenlijk de schuldige aan. Haar broer?

Harry Paape, De Geuzen (boekenweekgeschenk 1965)

Beoordeling: 2 sterren

De geuzen bleek verrassend genoeg een historisch relaas, geen fictiewerk. Hoewel er ander non-fictie als boekenweekgeschenk is verschenen, was dit historische relaas toch wel het minst literair van wat ik tot nu toe gelezen heb. Ik vond het niet echt een boekenweekgeschenk. Wellicht dat je dat in de tijd moet zien, dit onderwerp is inmiddels niet actueel meer en dit detail uit de geschiedenis alleen voor historici  nog interessant. Probleem is echter dat het niet zo spannend is opgeschreven: vrij droog worden de historische bronnen aan elkaar geregen. Wat me wel opviel is de grote nuance in het werk: het verzet wordt niet verheerlijkt, ook de fouten en gebreken worden getoond. Maar als boekenweekgeschenk verdient het helaas niet meer dan 2 sterren.