Joost van den Vondel, Den Bosch bedwongen

Beoordeling: 3 sterren

Eigenlijk zou je als Bosschenaar geen goed woord over moeten hebben voor een overwinningstekst van ‘de tegenstander’. Maar ik kan niet anders zeggen dan dat het een mooi, doch niet briljant, gedicht is. Het is een lofzang met veel opvallende Renaissancekenmerken. Een interessant gedicht, met diverse details over de inname van ‘s-Hertogenbosch door Frederik Hendrik, die historisch interessanter zijn dan poëtisch.

Albert Verwey, Nieuwjaarsmorgen

https://i0.wp.com/www.dbnl.org/tekst/kort006isvo01_01/kort006isvo01ill114.gif?resize=122%2C201Beoordeling: 1 ster

Volgens het nawoord bij mijn uitgave van Nieuwjaarsmorgen is dit een gedicht om meerdere keren te herlezen om alle laagjes en bijzonderheden eruit te halen. Ik ga dat niet doen: ik ga het zelfs niet een keer helemaal lezen. Wat een filosofisch geneuzel, moeilijk vormgegeven denkkronkels zonder al te veel stilistische schoonheden.

P.F. Thomese, Schaduwkind

Beoordeling:

Wat een prachtig boek. Wat een prachtig boek! Wat is Schaduwkind een prachtig boek! Als er één boek is dat direct onder mijn huid ging zitten de laatste tijd, dan is het wel dit boek. Als je zelf kinderen hebt, voel je gelijk mee met het verlies da Thomese in dit boek beschrijft. Maar Thomese kiest niet voor het platte verdriet. Met allerlei poëtische zinnen en prachtige beeldspraak geeft hij weer wat er met de ik-figuur en zijn vrouw gebeurt. Twee pareltjes:

Ons leven is dichtgeslagen als een boek waarin we hadden liggen lezen. Nu we het weer oppakken, kunnen we de bladzijde niet meer vinden waar we gebleven waren.

en

Ik weet je voor altijd hier, in de coulissen van ons familietheater. Terwijl op het toneel het doek opgaat en het publiek in de donkere zaal de adem inhoudt, sta jij klaar. Sta jij voor altijd klaar. Zelfs als het publiek al naar huis is en de lichten gedoofd zijn, sta jij nog klaar.

Maar er zijn meer mooie zinnen. De zinnen zijn over het algemeen kort, maar dat is gek genoeg niet storend. Je leest het boek in een ruk uit en vervolgens ijlt Schaduwkind nog een hele tijd na.

Jonas Jonasson, De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween

Beoordeling: 5 sterren

Je hoort soms iedereen lyrisch over een boek of film, maar dan lees je het zelf en valt het erg tegen. Dat is absoluut niet het geval met De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween. Een prachtig verhaal dat qua structuur soms wat doet denken aan de opzet van Dan Brown en daarnaast veel weg lijkt te hebben van Forrest Gump als het om Alans levensverhaal gaat. Het verhaal is totaal ongeloofwaardig, maar zo geschreven dat je volledig meegaat in de realiteit van het boek. Een rijke roman vol talige en verhaaltechnische details, maar ook voor de op spanning gerichte lezer veel interessants.

Boer Boris in de sneeuw

https://i0.wp.com/s.s-bol.com/imgbase0/imagebase/large/FC/3/0/7/1/9200000015511703.jpg?resize=198%2C200&ssl=1

Beoordeling:

Wij als gezin zijn fan van Boer Boris. Was Boer Boris naar de markt om allerlei taaltechnische redenen geen vijf sterren waard, Boer Boris in de sneeuw is 5 sterren. Het boek is niet alleen mooi getekend, grappig en talig mooi, het heeft ook een veel beter kloppend metrum. De uitroep van broer Berend die in een wak valt “straks ben ik doodgegaan” blijft briljant. Topboek!

Frederik van Eeden, Pauls ontwaken

Beoordeling: 4 sterren

De negentiende eeuw, de literair mooist eeuw ooit, heeft weer een pareltje aan mij getoond: Pauls ontwaken. Frederik van Eeden schreef voor zijn overleden zoon een requiemroman, zoals A.F.Th. van der Heijden dat in deze eeuw voor zijn zoon ook deed. Ook in dit boek toont zich de psychoanalyticus en naturalist Van Eeden. Maar wat een opvallend verschil is met onder andere Van de koele meren des doods is dat hij hier geen afstand tot zijn onderzoeksobject kan bewaren. De emotie schijnt door de naturalistische beschrijving van Pauls natuur (persoonlijkheid) en sterven (ontwaken).

Bovendien heb ik bij Van Eeden de alzielgedachte leren kennen tijdens mijn studie en die zie je in Pauls ontwaken zeker terug. Het enige dat maakt dat ik toch geen vijf sterren geef voor dit boek, is het feit dat het boek na verloop van tijd best eentonig wordt. Het is superinteressant, bij vlagen briljant, maar niet altijd en overal.

Koester de grondrechten en gedeelde waarden

Beoordeling: 3 sterren

In de reeks richtingwijzers van D66 is dit boekje, Koester de grondrechten en gedeelde waarden,  het minst uitgesproken, het minst exclusief sociaal-liberaal. En ook niet het beste boekje.

Waar de voorgaande uitgaven als Vertrouw op de kracht van mensen of Denk en handel internationaal een sociaal-liberale grensverkenning zijn, worden in Koester de grondrechten en gedeelde waarden veel gemeenplaatsen aangedaan. Dat wordt in de inleiding ook expliciet vermeld, maar het blijft toch wat storend.

Bovendien zijn de vorige delen geschreven door groepen denkers en deskundigen. Dit boekje is vooral door Frank van Mil geschreven en doet daarom ook wat afgeraffeld aan. Het project moest af, dus in 2015 en 2016 moeten de laatste twee delen eruit, dus we werken even door. Een beetje jammer.

Toch blijft ook dit een uitgave die op abstract niveau (vooral in samenhang met de andere delen) een sociaal-liberale visie op de wereld neerzet. Een aanrader voor iedere D66’er.

Caja Cazemier, De eerste keer

Beoordeling: 1 ster

Howel Caja Cazemier populair is onder jongeren, kon haar boek De eerste keer mij niet bekoren. Ik heb het boek zelfs bijna een paar keer weggelegd. Het grootste probleem is de grote hoeveelheid uitleg die Cazemier geeft (een manco waar meer moderne schrijvers mee kampen). Na een mooie zin, volgt een concretisering, omdat de schrijver bang is niet begrepen te worden. Daardoor wordt een boek twee keer zo dik, maar ook twee keer zo traag. Een voorbeeld:

“Bezorgd keek Lynn naar de lucht, die nog steeds grijs was. Ze wilde liever niet weer in de regen fietsen.”

Iedereen weet dat als je bezorgd naar een grijze lucht kijkt, je angst is dat het gaat regenen, zeker binnen de context van dit verhaal waarin de hoofdpersonen al eerder in de regen gefietst hebben. Dat hoef je mij niet uit te leggen en ook een lezer van rond de 13/14 niet. Die kijken tijdens het naar school fietsen vaak genoeg bezorgd naar boven.

Een ander probleem is de puberale manier van schrijven. Cazemier wil een broeiierige zomer beschrijven; de manier waarop de seksuele passages worden beschreven zijn echter puberaal enbijna lachwekkend. Je hebt eerder het idee de hormonale  fantasieën van een dertienjarige puber leest dan het werk van een gerenommeerd schrijfster van jeugdliteratuur.

Een laatste probleem met het boek is de ongeloofwaardigheid: het boek zit vol losse eindjes, verdwijnende personages, zoals Maartje en Lynn en onduidelijkheden waar je als lezer mee blijft zitten. Kortom: een boek dat op veel terreinen tekort schiet en een knieval is voor het publiek in plaats van een stap omhoog op de literaire ladder.

Ted van Lieshout, Boer Boris gaat naar de markt

Beoordeling: 4 sterren

Sinds een paar maanden zijn Jessie, Noor, Daan en ik helemaal fan van Boer Boris. Nu was ik al fan van Ted van Lieshout als schrijver van onder andere het prachtige Gebr. Maar hij komt toch het best tot zijn recht als dichter van kindergedichten. En wanneer je dochter bij haar eerste honderd woordjes “boe bo”  al heeft zitten, weet je dat je iets moois geschreven hebt.

Nu is Boer Boris gaat naar de markt net geen vijf sterren waard en dat komt vooral omdat we Boer Boris gaat naar zee nog beter vinden. Er zitten wat rare rijmwoorden (boter – motor) en wat foutjes in het metrum (boordevol vitamines) in. Die imperfecties ontbreken bij zijn andere Boris-boek.

Menno van der Land, Langs de afgrond

https://i1.wp.com/s.s-bol.com/imgbase0/imagebase/large/FC/6/7/2/1/9200000010081276.jpg?resize=133%2C200Beoordeling: 5 sterren

Je hebt boeken die ieder lid van D66 zou moeten lezen. Tussen ideaal en illusie is zo’n boek, maar nog sterker heb ik dat met Langs de afgrond. Veel D66’ers zijn pas een tot vijf jaar lid van een partij met meer dan 40 jaar ervaring en hebben het dieptepunt in het bestaan van de sociaal-liberalen gemist. Van der Land beschrijft in dit boek prachtig hoe de partij vanaf 2002 zowel op de inhoudelijk agenda, als strategisch als organisatorisch afbrokkelde. Bovendien koppelt hij dit aan langere lijnen vanuit 1966, wat het boek een diepere lading geeft dan een feitenrelaas op basis van bronnenonderzoek.

Zelf ben ik vanaf februari 2003 lid van D66 en voor mij was Langs de afgrond een bron van herkenning: mijn eerste tien jaar D66 zijn erin vastgelegd en bij elke gebeurtenis had ik mijn eigen herinneringen. Zo kan ik me het partijcongres zonder pers op de bodem van de put herinneren, maar ook het partijcongres waar zoveel D66’ers kwamen dat de koffie en de broodjes op waren. Het campagnevoeren tegen de stroom in in 2006 was in Nijmegen succesvol, maar kostte ook veel energie en ik herlas nu de aanloop en de reeks gebeurtenissen in korte tijd die die campagne zo lastig maakten. Maar ook de successen in de oppositiebankjes met drie keihard werkende parlementariërs, met wie je in de toen erg kleine partij korte lijntjes had.

Het boek is bovendien spannend geschreven, hoewel de stijl feitelijk en beschrijvend blijft. In de aanloop naar het breekpunt in 2005, waarbij de chaos in de partijtop compleet was, bouwt de spanning zich snel op en wat je te lezen krijgt over de gesprekken die er plaats hebben gevonden en de acties van volwassen, hoogopgeleide mensen is beschamend.

Maar wat Langs de afgrond vooral een mooi en belangrijk boek maakt, is het moment van reflectie: je kunt als partij alleen maar leren van je fouten als je daarop terug kunt kijken. En verderbouwen op successen kan alleen als je weet hoe je tot die successen bent gekomen. Dat kan met dit boek in de hand perfect. En ik kan bijna niet wachten op het volgende deel: 2012-2022 waar we nu middenin zitten.