Maaike Meijer, De 100 beste gedichten van 2018 voor de VSB Poëzieprijs

De 100 beste gedichten van 2018

Beoordeling: 3 sterren

In de inleiding van deze dichtbundel wordt aangegeven dat de “Poëzie in nood” verkeert. Maar de poëtische wereld is zich niet goed bewust van het probleem. Dat maakt deze bundel ook wel duidelijk en daarom ook dat dit een prima bundel is voor de tijd waarin hij verschijnt.

Het probleem is volgens mij dat de poëzie veel te veel in zichzelf is gekeerd. Poëzie is een autonome wereld, gericht op de eigen vormentaal en te weinig gericht op de lezer, de wereld of de inhoud. Om terug te grijpen op een bekende polemiek uit de literaire wereld van de twintigste eeuw: te veel vorm, te weinig vent.

De winnaar van de VSB Poëzieprijs past wat dat betreft prima in het huidige poëtische klimaat. Een voorbeeld:

weet je dan niet

waarvan je vehikel bent,
zo diep in mijn cultuurgenoom

verankerd, dat het mijn ratio omzeilt
en in mijn lichaam haakt

dat ik hier na het ziekenhuis-
bezoek te ruste heb gelegd.

Ik wil jou niet in mijn betekenis-
geneigde brein, dat moet geloven

dat ze thuiskomt, dat ze

net zo onsymbolisch blijft
als jij voor mij moet zijn.

De poëzie van Baars is in zichzelf gekeerd, heeft geen enkele relatie met de werkelijkheid buiten de poëzie, heeft metaforen en onafgemaakte zinnen die nauwelijks enige inhoud lijken te hebben. Poëzie die zwelgt in de eigen navel.

De poëzie kan pas uit de nood komen, wanneer de dichters en allen om hen heen zich realiseren dat poëzie een rol kan of moet hebben in de maatschappij om niet weg te kwijnen in het hoekje der vergetelheid, obscuriteit of elitarisme.

Clare Lennart, Op schrijversvoeten door Nederland (boekenweekgeschenk 1955)

1955 Op schrijversvoeten door Nederland

Beoordeling: 4 sterren

Toen ik onlangs P.J. Ritter besprak, was ik niet zo gecharmeerd van zijn manier van schrijven, terwijl het Boekenweekgeschenk wel een mooi tijdsbeeld gaf. Het jaar ervoor werd door Clare Lennart wel een zeer charmant schrijversbeeld neergezet met Op schrijversvoeten door Nederland. Haar bezoek aan verschillende schrijvers bevat veel prachtige observaties en mooie metaforen. Ze zet bovendien een geweldig sfeertje neer: het zijn echte mensen in echte ruimtes die echte verhalen vertellen. Ritter is klinischer.

Tommy Wieringa, De heilige Rita

De heilige RitaBeoordeling: 5 sterren

Tommy Wieringa schrijft bijna altijd goede boeken. Ook zijn Boekenweekgeschenk was erg goed. En ook De heilige Rita is weer een juweeltje. Een prachtig boek. Taal zonder omhaal, maar alles staat er; het is compleet zonder overcompleet te worden. Bovendien is de omgeving (Twente) niet alleen iets dat mij persoonlijk aanspreekt door mijn jeugd daar, maar ook wordt de omgeving goed geschetst en past deze goed bij de thematiek. De langzame ontbinding van de omgeving van Paul bouwt zich prachtig op: van de Chinezen die wegtrekken tot de vader van Paul, van de vader en moeder inclusief al het ongezegde over zijn jeugd, tot aan de slotscène. Alles klopt aan dit boek!

Satya Nadella, Hit refresh

Hit Refresh: The Quest to Rediscover Microsoft's Soul and Imagine a Better Future for Everyone by [Nadella, Satya, Shaw, Greg, Nichols, Jill Tracie]Beoordeling: 3 sterren

Een gegeven paard mag je niet in de bek kijken, maar een gegeven boek mag ik uiteraard wel beoordelen. En Hit Refresh heb ik cadeau gekregen van Microsoft, dus je beoordeelt niet alleen het boek, maar ook de baas van het bedrijf waar je het van cadeau kreeg. En ik heb wat mixed feelings over dit boek.

Satya Nadella is een interessante CEO met een brede visie op de samenleving, technologie en bedrijfsvoering. Ik herken in zijn verhaal de manier waarop Microsoft de laatste jaren is veranderd en ik zie dat onder andere terug in de Educator Community.

Maar het verhaal van Nadella had ook in een half zo dik boek gekund. Met name hoofdstuk 6 en 8 lijken eerder te zijn geschreven door de marketingafdeling van Microsoft: het is een reclamepraatje voor de nieuwste producten en productlijnen van het bedrijf. Ik krijg dan ook steeds meer het gevoel dat er een ghostwriter actief is geweest die na een paar interviews met Nadella het persoonlijke verhaal heeft gecombineerd met informatie uit het bedrijf.

Het is echter geen heel sterke ghostwriter, want er worden ontzettend veel opsommingen gehanteerd in het boek, wat het lezen erg saai maken. Om het nog wat opsmuk te geven wordt er veel verwezen naar boeken, teksten, filmpjes (TED) en andere bronnen. Een deel daarvan zal zeker zijn ingegeven door Satya Nadella, maar ook de ghostwriter zal hier zijn invloed hebben gehad.

Een interessant boek, maar wat saai, toch uiteindelijk uitgelezen.

 

Evert Hartman, De vloek van Polyfemos

Afbeeldingsresultaat voor `de vloek van polyfemos

Beoordeling: 3 sterren

Evert Hartman heeft een aantal briljante kinderboeken geschreven. Maar De vloek van Polyfemos mist net dat tempo en die spanning die onder andere Oorlog zonder vrienden zo goed maakt.

Het begin van het boek is veelbelovend: Odysseus zwerft over de zeeën en maakt allerhande zaken mee. Maar het probleem is dat Hartman het origineel in De vloek van Polyfemos wel erg trouw blijft. Het tempo zakt na zijn terugkeer in Ithaka te veel en hoewel de wisseling met Telemachus qua perspectief wel leuk is, kan dit het verhaal helaas niet helemaal redden. Leuk boek, maar niet zo heel erg spannend.

P.H. Ritter jr., Ontmoetingen met schrijvers (boekenweekgeschenk 1956)

Ritter, Dr. P.H. jr. - Ontmoetingen met schrijvers Beoordeling: 2 sterren

Hoewel Ontmoetingen met schrijvers een mooi beeld geeft van het tijdperk 1900-1950, is dit Boekenweekgeschenk van 1956 toch echt te lang geleden verschenen. Het is gedateerd en slechts enkele fragmenten zijn nog echt interessant.

Daarom kom ik ook niet verder dan twee sterren, want ik kan wel veel positieve zaken nog verder noemen: de mooie anekdotes, de levensecht beschreven auteurs die daardoor erg menselijk worden, de vele vergeten namen waar je kennis mee kunt maken. Maar die vergeten namen, de gedateerdheid inhoudelijk dus, en de langdradige stijl (gedateerde stijl) maken het boekje niet aanbevelenswaardig. Maar wel leuk om een keer in handen gehad te hebben.

J.A. Deelder, Bijbelsch

Beoordeling: 4 sterren

De bundel Bijbelsch las ik voor het eerst in mijn examenjaar, 2002. Tijdens mijn mondeling Nederlands en de voorbereiding daarop moest ik gedichten analyseren. Ik begrijp nu, 16 jaar later prima waarom de bundel toen zo’n indruk maakte. Kijkend naar mijn levensverhaal worstelde ik waarschijnlijk toen al met mijn eigen religieuze overtuiging en de kijk van Deelder op de thema’s was wellicht een stukje in die puzzel.

De bundel is typisch Deelder: er is in de verste verte geen leesteken te bekennen. Dat maakt de woordenstroom bij voordrachten soms lastig te volgen. In een bundel kun je dan gelukkig nog een stukje teruglezen.

De omkeringen die Deelder toepast zijn leuk, vermakelijk, maar slechts echt leuk voor wie aardig wat bijbelkennis beschikt. Wat tevens opvalt als je de bundel bekijkt is dat hij in veel gedichten dezelfde kunstgrepen toepast. Daardoor is de verrassing er na een paar gedichten wel vanaf. Een mooie bundel blijft het echter wel.

Ovidius, Metamorfosen

MetamorphosenBeoordeling:4 sterren

Mijn eindexamenonderwerp voor Latijn in 2002 waren de Metamorfosen van Ovidius. Met niet de beste docent Klassieke talen voor onze klas en een zwakke basis uit de voorgaande vijf jaar, werd mijn eindexamen Latijn een beperkt succesje: een 3,1 maar met een 6 uit de schoolexamens kwam ik op een 4,5, dus een 5, dus geslaagd.

Nu, 16 jaar later, las ik de Metamorfosen opnieuw. Nu in vertaling in de Perpetuareeks. En ik kende natuurlijk al vele van de verhalen vanuit mijn interesse voor de klassieken, vanuit het vak Klassieke Archeologie dat ik in mijn tweede jaar aan de RU volgde en vanuit mijn bezoek aan onder andere de Galleria Borghese waar de prachtige kunstwerken van Bernini staan, gebaseerd o.a. op dit boek.

Wat valt mij op? Ik wist niet dat Medea ook onderdeel was van de Metamorfosen. Ook wist ik niet dat het een doorlopend verhaal was met veel beschrijvingen. Maar veel is, zoals ik het me herinner. De verhalen zijn niet echt moeilijk, wel typisch klassiek Latijn: veel bijzinnen, veel stijl, veel beschrijvingen met veel details. Interessante verhalen, maar om het boek nou van kaft tot kaft te lezen…

Even een kinderprentenboek afkraken

Beoordeling: 1 ster

Meestal worden we erg enthousiast van de kinderprentenboeken. Maar vandaag wil ik een boek echt even tot de grond toe afbranden. De kleurenkabouters van Emy Geyskens en Emilie Timmermans is echt heel erg slecht. Na het plagiëren van het kinderliedje Op een grote paddestoel volgen telkens rijmpjes rond een kleur. Die rijmpjes rijmen wisselend tot slecht (als je kapoen nodig hebt om je verhaal rijmend te krijgen of vliegen op vliegen laat rijmen…), er zit nauwelijks metrum in, en waarom alleen zin twee en drie rijmen, ik weet het niet. Verder vraagt elke pagina wat de kabouter lust: waarom die focus op eten? En waarom een plaatje van een balletpakje met als omschrijving het(!) maillot? Hét? Nou ja… U krijgt een beeld. Waarom komen die kinderen van ons dan telkens met dat boek uit de bieb?

Daan Remmert de Vries, De diepte van een Zweeds meer

De diepte van een Zweeds meerBeoordeling: 5 sterren

Daan Remmert de Vries heeft met De diepte van een Zweeds meer een heel mooi, rauw en direct geschreven boek gemaakt. De gevoelens die de pubermeiden doormaken zijn voor de doelgroep heel herkenbaar en er wordt ook niet om de hete brei heen gedraaid. Het verhaal is wat voorspelbaar, maar met de nodige twists en het hoge leestempo compenseert de auteur dat goed voor een wat ouder publiek. Perfect voor de doelgroep!