[Anoniem], De vier Heemskinderen

Beoordeling:1 ster

Je hebt van die superbekende boeken waarvan je vindt als neerlandicus dat je ze gelezen moet hebben. De vier heemskinderen is er zo één: beroemd in met name Limburg, bekend in de hele middeleeuwen, dus die móét je een keer gelezen hebben. Dan is het wel heel jammer als je er helemaal niet doorheen komt.

Het boek is namelijk ontzettend saai, erg langdradig en erg lastig te volgen. Uiteraard zijn middeleeuwse boeken anders dan moderne romans en de afstandelijke beschrijvende manier van vertellen vol herhalingen vanuit de orale traditie, maakt boeken soms wat saaier.

Maar dit boek is wel heel erg saai. Er gebeurt namelijk helemaal niets en de zaken die gebeuren worden zo uitgebreid en langdradig beschreven, dat je niet door dit stroperige boek komt.

Bovendien is het aantal personages met soortgelijke namen nogal groot en de verhoudingen tussen die mensen zijn bijna onnavolgbaar als de afstand in (lees)tijd tussen de acties van die mensen te groot wordt.

Kortom: langdradig, daardoor is de lijn van het verhaal lastig te volgen en dat maakt het boek saai. Een welverdiende één ster.

Aischylos, Prometheus geboeid

Beoordeling: 2 sterren

Boutens is een van die kopstukken uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis die zijn werk als classicus altijd in zijn werk heeft doorschemeren. En nu lees ik eens een vertaald werk van hem.

Prometheus geboeid is een typisch klassiek boek en het werk is ook netjes, maar typisch classicistisch vertaald. En dat maakt dit werk dan ook redelijk onleesbaar. Ik ben er nauwelijks doorheen gekomen en heb er een onprettige leeservaring bij. Twee sterren: puur omdat ik het uit heb gekregen.

Kader Abdolah, De adelaars

Beoordeling: 3 sterren

Het eerste verhaal uit De adelaars ken ik bijzonder goed: jarenlang heb ik op het Canisius College lesgegeven over onder andere dit verhaal. Maar de rest van de bundel stelde me wat teleur. De personages worden nog geen echte mensen. Dat maakt de verhalen wat vaag.

Daarnaast is het taalgebruik van Abdolah nog erg stroperig. De korte zinnen gaan na verloop van tijd storen en de verhaal lijkt ondertussen niet vooruit te komen. En dat terwijl Abdolah later zoveel beters heeft gemaakt, zoals De boodschapper, Salam Europa en Het huis van de moskee.

Joost Zwagerman, De buitenvrouw

Beoordeling:5 sterren

Begin klas 5 vwo las ik De buitenvrouw. Ik was op weg naar de proefstudeerdag van de Toneelacademie in Maastricht; met de trein vanuit Borne half Nederland door. De proefstudeerdag was geen succes: het was mijn wereld niet en of ik echt talent had betwijfel ik ook. Wel zat ik in Nijmegen een tijd te wachten op een aansluitende trein. En daar, op spoor 35 las ik De buitenvrouw. En ik vond het een verschrikkelijk boek. De expliciete seksscènes, de thematiek, het verhaal, het sprak me allemaal niet aan.

Maar ook een negatieve leeservaring is een leeservaring en het boek is me altijd bijgebleven. Nu, 18 jaar later herlees ik dit boek dat inmiddels 25 jaar oud is. En ik was er duidelijk toen nog niet klaar voor: nu ben ik docent en kan ik me helemaal inleven in het schoolleven dat Zwagerman in dit boek beschrijft. De multiculturele samenleving is een prangender thema in het brede maatschappelijke debat dan toen en het citaat op de voorkant van de heruitgave geeft dat ook mooi aan:

Een roman die erom schreeuwt herlezen te worden in deze tijd van vernieuwd kleurbewustzijn. Zwagerman combineert het kleinburgerlijke met het literaire, het maatschappelijke met kunst – Joost de Vries.

Een prachtige roman waaruit ik graag het volgende citaat aan u meegeef:

Kleurrijk Nederland! Blanke volksvertegenwoordigers drukten de minderheden koesterend aan de borst maar trokken hen intussen bij wijze van groteske hollandisering tijdens die verstikkende omhelzing het liefst een blauwe kiel of kapmantel aan, en als het even kon een platte pet of oorijzermuts op de kop. Overdreven? Misschien. Maar het viel niet te ontkennen dat de meeste Nederlanders hun landscultuur, en dan met name de licht folkloristische uitwaaiers ervan, met zijdezachte dwang opdrongen aan de ‘culturele minderheden’. Nederland zou pas weer op orde zijn als bruin en zwart meedeinden op het Nederlandse levenslied; als ze de kinderen niet meer tot ’s avonds laat lieten buitenspelen, om zeven uur opstonden en om elf uur te kooi gingen en op oudejaarsavond eensgezind moesten lachen om de witte yuppencabaretier die voor een wit yuppenpubliek quasi kritische grappen maakte over weer ándere witte yuppen die toevallig de verkeerde bril droegen of op wintersport gingen. Dat heette dan integratie. No way, José! Waarop Theo antwoordde dat zij zich schuldig maakte aan wat zij alle anderen verweet: het provocerend exhibitioneren van de eigen cultuur.

Maaike Meijer, De 100 beste gedichten van 2018 voor de VSB Poëzieprijs

De 100 beste gedichten van 2018

Beoordeling: 3 sterren

In de inleiding van deze dichtbundel wordt aangegeven dat de “Poëzie in nood” verkeert. Maar de poëtische wereld is zich niet goed bewust van het probleem. Dat maakt deze bundel ook wel duidelijk en daarom ook dat dit een prima bundel is voor de tijd waarin hij verschijnt.

Het probleem is volgens mij dat de poëzie veel te veel in zichzelf is gekeerd. Poëzie is een autonome wereld, gericht op de eigen vormentaal en te weinig gericht op de lezer, de wereld of de inhoud. Om terug te grijpen op een bekende polemiek uit de literaire wereld van de twintigste eeuw: te veel vorm, te weinig vent.

De winnaar van de VSB Poëzieprijs past wat dat betreft prima in het huidige poëtische klimaat. Een voorbeeld:

weet je dan niet

waarvan je vehikel bent,
zo diep in mijn cultuurgenoom

verankerd, dat het mijn ratio omzeilt
en in mijn lichaam haakt

dat ik hier na het ziekenhuis-
bezoek te ruste heb gelegd.

Ik wil jou niet in mijn betekenis-
geneigde brein, dat moet geloven

dat ze thuiskomt, dat ze

net zo onsymbolisch blijft
als jij voor mij moet zijn.

De poëzie van Baars is in zichzelf gekeerd, heeft geen enkele relatie met de werkelijkheid buiten de poëzie, heeft metaforen en onafgemaakte zinnen die nauwelijks enige inhoud lijken te hebben. Poëzie die zwelgt in de eigen navel.

De poëzie kan pas uit de nood komen, wanneer de dichters en allen om hen heen zich realiseren dat poëzie een rol kan of moet hebben in de maatschappij om niet weg te kwijnen in het hoekje der vergetelheid, obscuriteit of elitarisme.

Clare Lennart, Op schrijversvoeten door Nederland (boekenweekgeschenk 1955)

1955 Op schrijversvoeten door Nederland

Beoordeling: 4 sterren

Toen ik onlangs P.J. Ritter besprak, was ik niet zo gecharmeerd van zijn manier van schrijven, terwijl het Boekenweekgeschenk wel een mooi tijdsbeeld gaf. Het jaar ervoor werd door Clare Lennart wel een zeer charmant schrijversbeeld neergezet met Op schrijversvoeten door Nederland. Haar bezoek aan verschillende schrijvers bevat veel prachtige observaties en mooie metaforen. Ze zet bovendien een geweldig sfeertje neer: het zijn echte mensen in echte ruimtes die echte verhalen vertellen. Ritter is klinischer.

Tommy Wieringa, De heilige Rita

De heilige RitaBeoordeling: 5 sterren

Tommy Wieringa schrijft bijna altijd goede boeken. Ook zijn Boekenweekgeschenk was erg goed. En ook De heilige Rita is weer een juweeltje. Een prachtig boek. Taal zonder omhaal, maar alles staat er; het is compleet zonder overcompleet te worden. Bovendien is de omgeving (Twente) niet alleen iets dat mij persoonlijk aanspreekt door mijn jeugd daar, maar ook wordt de omgeving goed geschetst en past deze goed bij de thematiek. De langzame ontbinding van de omgeving van Paul bouwt zich prachtig op: van de Chinezen die wegtrekken tot de vader van Paul, van de vader en moeder inclusief al het ongezegde over zijn jeugd, tot aan de slotscène. Alles klopt aan dit boek!

Satya Nadella, Hit refresh

Hit Refresh: The Quest to Rediscover Microsoft's Soul and Imagine a Better Future for Everyone by [Nadella, Satya, Shaw, Greg, Nichols, Jill Tracie]Beoordeling: 3 sterren

Een gegeven paard mag je niet in de bek kijken, maar een gegeven boek mag ik uiteraard wel beoordelen. En Hit Refresh heb ik cadeau gekregen van Microsoft, dus je beoordeelt niet alleen het boek, maar ook de baas van het bedrijf waar je het van cadeau kreeg. En ik heb wat mixed feelings over dit boek.

Satya Nadella is een interessante CEO met een brede visie op de samenleving, technologie en bedrijfsvoering. Ik herken in zijn verhaal de manier waarop Microsoft de laatste jaren is veranderd en ik zie dat onder andere terug in de Educator Community.

Maar het verhaal van Nadella had ook in een half zo dik boek gekund. Met name hoofdstuk 6 en 8 lijken eerder te zijn geschreven door de marketingafdeling van Microsoft: het is een reclamepraatje voor de nieuwste producten en productlijnen van het bedrijf. Ik krijg dan ook steeds meer het gevoel dat er een ghostwriter actief is geweest die na een paar interviews met Nadella het persoonlijke verhaal heeft gecombineerd met informatie uit het bedrijf.

Het is echter geen heel sterke ghostwriter, want er worden ontzettend veel opsommingen gehanteerd in het boek, wat het lezen erg saai maken. Om het nog wat opsmuk te geven wordt er veel verwezen naar boeken, teksten, filmpjes (TED) en andere bronnen. Een deel daarvan zal zeker zijn ingegeven door Satya Nadella, maar ook de ghostwriter zal hier zijn invloed hebben gehad.

Een interessant boek, maar wat saai, toch uiteindelijk uitgelezen.

 

Evert Hartman, De vloek van Polyfemos

Afbeeldingsresultaat voor `de vloek van polyfemos

Beoordeling: 3 sterren

Evert Hartman heeft een aantal briljante kinderboeken geschreven. Maar De vloek van Polyfemos mist net dat tempo en die spanning die onder andere Oorlog zonder vrienden zo goed maakt.

Het begin van het boek is veelbelovend: Odysseus zwerft over de zeeën en maakt allerhande zaken mee. Maar het probleem is dat Hartman het origineel in De vloek van Polyfemos wel erg trouw blijft. Het tempo zakt na zijn terugkeer in Ithaka te veel en hoewel de wisseling met Telemachus qua perspectief wel leuk is, kan dit het verhaal helaas niet helemaal redden. Leuk boek, maar niet zo heel erg spannend.

P.H. Ritter jr., Ontmoetingen met schrijvers (boekenweekgeschenk 1956)

Ritter, Dr. P.H. jr. - Ontmoetingen met schrijvers Beoordeling: 2 sterren

Hoewel Ontmoetingen met schrijvers een mooi beeld geeft van het tijdperk 1900-1950, is dit Boekenweekgeschenk van 1956 toch echt te lang geleden verschenen. Het is gedateerd en slechts enkele fragmenten zijn nog echt interessant.

Daarom kom ik ook niet verder dan twee sterren, want ik kan wel veel positieve zaken nog verder noemen: de mooie anekdotes, de levensecht beschreven auteurs die daardoor erg menselijk worden, de vele vergeten namen waar je kennis mee kunt maken. Maar die vergeten namen, de gedateerdheid inhoudelijk dus, en de langdradige stijl (gedateerde stijl) maken het boekje niet aanbevelenswaardig. Maar wel leuk om een keer in handen gehad te hebben.